Dakota Bible Home

Dakota Wowapi Wakan, Wicoicage

_________________________

WICOICAGE (Genesis)

WICOWOYAKE 1.

1 Otokahe ekta Wakantanka maĥpiya kin maka kin ahna kaga.

2 Unkan maka kin tanton šni, qa takudan ohnaka šni, qa otpaza ošbe kin akan wanke ca Wakantanka Taniya kin mini kin aman.

3 Unkan Wakantanka, Ojanjan kta, eya. Unkan ojanjan.

4 Unkan ojanjan wanke cin, he Wakantanka wašte e wanhdake ca, Wakantanka ojanjan kin otpaze cin kici yukinukan ehnaka.

5 Qa Wakantanka ojanjan kin, Anpetu eciya, otpaze cin iš, Hanyetu eciya. Unkan oĥtayetu, Qa ohanhanna he anpetu tokaheya kin hee.

6 Unkan, Okotonyan wanke kte, mini kin okitahedan, qa mini kin mini kin yukinukan kte, Wakantanka eya.

7 Unkan okotonyan kin Wakantanka kage ca, mini okotonyan kuyatanhan kin, qa mini okotonyan akantanhan kin kici yukinukan. Unkan ecetu.

8 Unkan okotonyan kin he Wakantanka, Maĥpiya eciya. Unkan oĥtayetu, qa ohanĥanna anpetu icinonpa kin hee

9 Unkan, Maĥpiya kin ihukuya mini wanke cin icunonpa kawitaya kte, ca taku puze cin taninyan wanke kte, Wakantanka eya. Unkan ecetu.

10 Unkan taku puze cin he Wakantanka, Maka eciye ca, mini kiwitaya kin he, Miniwanca eciya, qa he Wakantanka wašte e wanhdaka.

11 Hehan Wakantanka heya, Maka kin wato icaĥye kte, peji kin he su icaĥye kte, waskuyeca can kin he waskuyeca icaĥye kte, waskuyeca mahen su yuke kte, ocaje otoiyohi su kin icaĥye kta, maka akan, Wakantanka eya. Unkan ecetu.

12 Unkan maka kin wato aicaga, peji kin ocaje otoiyohi su aicage ca, can kin waskuyeca aicaga otoiyohi mahen su kin yukan ece. Unkan he wašte e Wakantanka wanhdaka.

13 Unkan oĥtayetu, qa ohanĥanna he anpetu iciyamni kin hee.

14 Unkan Wakantanka heya, Maĥpiya okotonyan kin ekta taku iyoyanpa yuke kte, on anpetu hanyetu kici yukinukanyan un kte ca heon woyaka unpi kte, makoncage, anpetu, omaka, henakiya.

15 Qa maĥpiya okotonyan kin ekta hena iyoyanpa un kte, maka kin iyoyam ye kte, eya. Unkan ecetu.

16 Wakantanka wiiyoyanpa nom tankinyanyan kaga, tuka uman iyotan tanka kin he anpetu en ounye kte ca unman iyotan tanka kin he anpetu en ounye kte ca uman aoptetu kin he hanyetu en ounye kte; wicanhpi nakun.

17 Hena maĥpiya okotonyan kin ekta Wakantanka ehnaka, maka kin iyojanjan kta e hecon.

18 Anpetu hanyetu ko ohinninyan ounye wicakiya, qa ojanjan kin otpaze cin kici yukinukanyan ounye kiya. Unkan he wašte e Wakantanka wanhdaka.

19 Unkan oĥtayetu, qa ohanĥanna he anpetu icitopa kin hee.

20 Unkan Wakantanka heya, Mini kin taku niyake ota icaĥye kta, qa taku kinyan maka kin iwankam maĥpiya okotonyan kin ohna, okinyanpi kte.

21 Hecen Wakantanka hogan tankinyanyan oicaĥye, ca taku niyake, taku mini oicage cin ocaje hiyeye cin owasin, hena mini icaĥkiye ca, taku kinyan hupahu tonyan ocaje otoiyohi. Unkan he Wakantanka wašte e wanhdaka.

22 Hena Wakantanka yawašte qa hecen ewicakiya, Icagapi qa ihduotapo, qa miniwanca kin ojudan yakonpo, qa taku kinye cin maka akan ihdoutapi kte.

23 Unkan oĥtayetu, qa ohanĥanna he anpetu icizaptan kin hee.

24 Hehan Wakantanka heya, Maka kin taku niyake oicage cin iyecen icaĥye kte; woteca, watutka, wamanica, henakiya ocaje otoiyohi, eya. Unkan ecetu.

25 Hecen wamanica ocaje otoiyohi, woteca ocaje otoiyohi, woteca ocaje otoiyohi, qa taku maka asdohan owasin ocaje otoiyohi, henakiya Wakantanka wicakage, ca he wašte e Wakantanka wanhdaka.

26 Hehan Wakantanka hecen eya, Unkiye iyeuncecapi qa ouncage unkitawapi kin en wicašta unkagapi kta, qa miniwanca ekta hogan oicage cin wicayuhe kte, maĥpiya ekta taku kinye cin nakun, qa woteca qa maka kin ocowasin, qa watutka taku maka akan sdohan,

27 Wakantanka eyaya iye iyececa wicašta wan kaga, Wakantanka ouncage iyececa kaga; wica winyan kici wicakaga.

28 Qa Wakantanka wicayawašte qa, Icagapi, qa ihduotapo, qa maka kin ojudan iciyapo, qa denakiya wicayuha yaunpi kta, miniwanca ekta hogan oicage, ca maĥpiya ekta taku kinye cin, qa taku niyake maka aškanškan oicage cin owasin, tawa wicaya po; Wakantan

29 Unkan, Ito taku maka akan waicaĥya suton wojupi owasin cicupi, can waskuyeca suton oicage cin owasin, hena nakun; hena woyute yayapi kta.

30 Tuka taku maka akan ni un kin, maĥpiya taku okinye cin, qa taku maka aškanškan kin, taku niya un kin owasin, hena peji wato owasin woyute wicawaqu, Wakantanka eya. Unkan ecetu.

31 Unkan Wakantanka taku kage cin owasin wanhdaka; unkan iyotan wašte. Unkan oĥtayetu qa ohanĥanna he anpetu icišakpe kin hee.


WICOWOYAKE 2.

1 Hecen maĥpiya kin maka kin iyahna, qa taku ohnaka hiyeye cin owasin tanyan yuštanpi.

2 Unkan anpetu icišakowin, Wakantanka toĥtani kage cin owasin ayuštan, qa anpetu icišakowin kin en toĥtani kage ciqon etanhan okihpa

3 Qa Wakantanka anpetu icišakowin kin he hdawašte qa hduwakan. Toĥtani Wakantanka kage cin owasin anpetu kin he en ayuštan, qa okiĥpa, heon etanhan.

4 Maĥpiya maka ko kagapi kin, Jehowa Wakantanka maka maĥpiya ko kage cin, anpetu kin he en, woicage oyakapi kin dee.

5 Can hiyeye cin owasin maka kin en he šni itokam, peji tinta oicage cin owasin uye šni itokam, Jehowa Wakantanka nahaĥin maka kin amagaju ye šni, qa wicašta maka kicanye kte cin wanica.

6 Qa maka kin etanhan po wankantkiya u, qa maka itohnake kin, owancaya acuya.

7 Hehan Jehowa Wakantanka, maka mdu kin etanhan, wicašta wan kage, ca poge oĥdoka ohna ipoh iyeya hecen wicašta nagi ni kin icaga.

8 Unkan Jehowa Wakantanka, Eden heciya wihinanpe cin ekta, wojupi wan kage ca wicašta kin he en ehnaka.

9 Qa Jehowa Wakantanka can kin owasin tona owanyag wašte, aicage cin, maka kin etanhan icaĥya, qa wojupi kin cokaya, can wiconi wan kage ca, can wan on taku wašte taku šica ko sdonyapi kin he nakun en icaĥya

10 Unkan can wojupi kin hpan ye kta e, watpa wan Eden etanhan uye ca hetanhan ointpa tom icaga.

11 Ointpa tokaheya kin Pišon eciyapi; he ĥawila makoce kin owancaya ohomniya.

12 Heciya mazaskazi yuke, ca mazaskazi makoce kin he en iyeyapi kin he wašte. Heciya Bedola, qa iĥe wicašake iyececa.

13 Watpa inonpa Giĥon eciyapi; he Kuš makoce kin ohna iyaya.

14 Qa watpa iyamni kin Hedeqel eciyapi; he Ašur makoce kin wiyohiyanpata kiya kaduza. Qa watpa itopa kin Yuphrate hee.

15 Unkan Jehowa Wakantanka Adam icu, qa Eden wojupi kin he kicanye ca awanyake kta e, en ehnaka.

16 Qa Jehowa Wakantanka wicašta kin hecen eciya, Can wojupi kin owasin etanhan icakiš iciye šni yate kta.

17 Tuka can wan, taku wašte taku šica ko on sdonyapi kin de etanhan yata kte šni; tohan hetanhan yate cinhan anpetu kin he en nite kta.

18 Hehan Jehowa Wakantanka, Wicašta kin de išnana un kin he šica, wanji iye iyececa wecage kta, eya.

19 Wanna Jehowa Wakantanka, maka kin etanhan tinta wamanica owasin wicakaga, maĥpiya etkiya taku kinye cin ko owasin, qa Adam en u wicakiya, token caš wicaton kte cin sdonye kta e heon. Unkan token Adam owasin caš wicaton, hecen taku ni un kin otoiyo

20 Hecen Adam woteca owasin caš wicakiton, maĥpiya ektakiya taku kinye cin ko owasin, tinta wamanica nakun owasin; tuka Adam ookiye iye iyececa wanjidan iyeyapi šni.

21 Unkan Jehowa Wakantanka woištima tanka wan Adam ahinĥpaye ya, unkan ištima. Unkan Wakantanka cutuhu kin wanji yujon icu, qa conica kin ecen paohduta iyeya.

22 Qa Jehowa Wakantanka cutuhu kin, wicašta etanhan icu qon on winyan wan kage, ca wicašta kin en kai.

23 Unkan, Mihu kin etanhan de hu ye ca, miceĥpi kin etanhan ceĥpi ya. De wicašta kin etanhan icupi kin, heon de winoĥinca eciyapi kta, Adam eya.

24 He etanhan wicašta atkuku hunku kici awicayuštan, qa tawicu kin en ikoyag iciye kta,hecen ceĥpi wanjipidan kta.

25 He ehan Adam tawicu kici napin oge iciton šni yakonpi; tuka ištecapi šni.


WICOWOYAKE 3.

1 Wanna wamanica hiyeye cin owasin Jehowa Wakantanka wicakage cin, wamduškaška kin hecedan ksapa: qa wamduška kin winyan kin heciya, Can wojupi kin en can otoiyohi etanhan yatapi kte šni awicakehan Wakantanka eya he?

2 Unkan winyan kin wamduška kin heciya, Can wojupi en can waskuyeca aicage cin hena untapi kta ce

3 Taku can wajidan wojupi cokaya he cin heceedan, Ihnuhan yatapi qa odutanpi kin,hecanonpi kinhan nitapi kta ce, Wakantanka eya ce.

4 Unkan wamduška kin winoĥinca kin hecen eciya, Nitapi kte šni tuka heya ce;

5 Anpetu kin en he yatapi kinhan nišeya išta nimdezapi, qa Taku wakan iyenicecapi, taku wašte taku šica ko sdonyayapi kte cin he Wakantanka sdonya, he etanhan heya ce.

6 Unkan can kin waskuyeca woyute wašte, owanyag wašte, qa wicimdeza ksam wicaye kte cin he, winoĥinca wanyake cehan waskuyeca kin icu, qa yute ca hihnaku kin qu, qa iš eya yuta.

7 Unkan napin išta mdezapi, qa tancodan yakonpi kin hehan sdonkiciyapi, qa suken can ape heca kagegepi, qa on oge icitonpi.

8 Unkan anpetu kin cusni hehan Jehowa Wakantanka ho kin wojupi kin ohna mani kin he naĥonpi, qa Wakantanka itohnake kin etanhan wojupi can kin ehna naicihmanpi

9 Hehan Jehowa Wakantanka Adam kipan, qa heciya Tukten yaun he?

10 Unkan, Adam ayupte ca, Niho kin nawaĥon qa kowakipe ca namiciĥbe, tancodan waun kin heon etanhan eya.

11 Unkan tancodan yaun, kin tuwe oniciyaka he? Can wanjidan etanhan yute šni ciši qon, hetanhan yata he? eya.

12 Unkan Adam heya, Winoĥinca mayaqu hee, qa mici un kin, iye can kin etanhan maqu, qa wata ce.

13 Unkan Jehowa Wakantanka winoĥinca kin heciya, Tokeca hecanon he? Unkan, Wamduška kin mahnaye ca wata ce, winoĥinca kin eya

14 Unkan Jehowa Wakantanka wamduška kin hecen eciya, Niye decanon, qa heon woteca watutka ko owasin, niš nana niyašicapi. Itpi kin on maka kin asdohan yaun qa tohan yani kin hehanyan maka ece yate kta.

15 Qa detanhan niš winoĥinca kin kici toka kiciya yaunpi kta, qa winoĥinca cinhintku kin nicinca kici toka kiciya yaunpi kta. He pa kin nicuwa kta qa niš he siyete kin he yakuwa kta.

16 Hehan winoĥinca kin heciya, Iyonicišice ca ihdunišake cin nina mduota kta. Iyokišinya cinca yaton, qa nihihna cantiheyaye ca iye wowidag niye kta

17 Unkan wicašta kin heciya, Nitawin kin token eniciye cin anayagoptan, qa can wan etanhan yute šni ciši qon, etanhan yate cin heon niye on etanhan maka kin yašicapi. Taku aicage cin on ĥtayani qa hecen yate kta, tohan yani kin hehanyan.

18 Wapepeka toka hu ko icaĥ niciye kta, qa peji maka aicage cin yate kta.

19 Niite tenimni kin on aguyapi yahdute kta, maka inicu kte cin hehanyan. Maka kin etanhan inicagapi nakaeš, maka mdu kin henica qa maka kin ekta icicawin yahde kta.

20 Hehan Adam iye tawicu kin, Ewe eya caš kiton; taku ni un kin owasin he ina yanpi kin heon etanhan.

21 Unkan Jehowa Wakantanka Adam tawicu kin kici wakihdaka okde wicakicage ca oge wicakicaton

22 Qa Jehowa Wakantanka he ya Wicašta kin wanna unkiye wanji he iyeuncecapi, taku wašte taku šica ko sdonya, heon ihnuhan nape yekiye ca wiconi can kin etanhan icu, qa yute ca owihanke wanin ni kte cin.

23 Heon Jehowa Wakantanka wicašta kin Eden wojupi kin etanhan iyog iyeya; maka kin etanhan icage cin he kicanye kta ece.

24 Hecen wicašta kin tankan iyeya, qa can wiconi canku kin awanyake kta e, Eden wojupi wiyohiyanpa tanhan Kerubim maza sagye ideya škanškan un ko ewicaĥde.


WICOWOYAKE 4.

1 Unkan Adam tawicu kin Ewe sdonya, unkan ihdušake ca Qain he ton, qa, Jehowa etanhan wicašte wan mduha ce, eya.

2 Qa ake ihdušake ca sunkaku Abel ton. Unkan Abel taĥinca wanuyanpi wihan wicakiya, qa Qain maka kin kicanyan.

3 Unkan omaka ihanke kin hehan Qain waskuyeca maka aicage cin hee Jehowa wakiyušna

4 Unkan Abel taĥinca wanuyanpi tawa tokaheya tonpi wan, ihdi koya wošna. Unkan Jehowa Abel taku wakiyušna kin ko, akicitonwan.

5 Tuka Qain taku wakiyušna ko akicikta šni. Unkan Qain canteptanye ca itohnake tokeca.

6 Unkan Jehowa Qain heciya, Tokeca canniniye ca itohnake enicetu šni?

7 Tanyan ecanon kinhan ihaniktapi kte šni he? Tuka tanyan ecanon šni kinhan woaĥtani tiyopa kin en yanka. Tuka niye qe cantiheniye kta qa niš wowidake yaye kta.

8 Unkan Qain sunkaku Abel okiya, qa wojupi ekta napin yakonpi qehan najin hiyaye ca sunkaku Abel kikte.

9 Unkan Jehowa Qain heciya, Nisunka Able tukte e he? Unkan, Sdonwaye šni. Ecin misunka kin he awanhdag waun he eya.

10 Unkan token yaĥan he? Nisunka we kin maka kin etanhan ho umakiya.

11 Qa wanna maka kin nisunka we kin ninape etanhan icu kta e i kin hdukawa kin he etanhan niyašicapi ce.

12 Detanhan maka kin yakicanyan ešta, taku ota icaĥ niciye kte šni. Maka kin de akan onuniyan qa najica yaun kta ce, eya.

13 Unkan Qain Jehowa heciya, Wawaĥtani kin he tanka kin kajujupicašni.

14 Anpetu kin dehan maka kin detanhan iyog iyemayaya, qa nitoye kin inaĥbe wakiye kta, maka kin akan onuniyan qa najica waun kta, qa tuwe kašta iyemaye cinhan makte kta.

15 Tuka Jehowa heciya, Tuwe Qain kte kinhan, šakowin akihde wošice akipe kta. Qa Jehowa Qain wapetog ton, hecen on tuwe wanyaka ešta ktepi kte šni.

16 Unkan Qain Jehowa itoye kin etanhan inapa, Eden wiyohiyanpa tanhan makoce wan, Nod eciyapi kin, he en ounyan.

17 Qa Qain tawicu kin sdonya, unkan ihdušake ca Henok ton. Unkan Qain otonwe wan kage ca Henok eya caš kiton, cinhintku caje kin iyecen.

18 Unkan Henok cinca wan kicitonpi, Irad hee. Unkan Irad Mecujael cinkšiya. Unkan Mecujael Metušael Lamek cinkšiya.

19 Unkan Lamek winoĥinca nom wicayuza Tokaheya kin Ada eciyapi, qa iyokihe Zila eciyapi.

20 Unkan Ada Jabel ton he tona wakeya otipi, qa wanuyanpi awanhdakapi kin, hena ateyapi

21 Qa sunkaku Jubal eciyapi. Tona candowankiyapi cotanka ko, yahotaninpi kin, hena he ateyapi

22 Unkan Zila he Tubal Qain ton. Taku maza zi on kagapi, qa maza sapa on kagapi ko owasin iye onspe qa kaga. Qa Tubal Qain tawinoĥtin Nahama hee.

23 Unkan Lamek tawicu Ada Zila kici hewicakiya, Miho kin nahonpo, Lamek tawicu kin mioie kin anagoptanpo. Wicašta wan wakte, on camapapi, qa koška wan on kiunimiciya ce.

24 Qain šakowin akihde tokiconpi kinhan, Lamek wikcemna šakowin sanpa šakowin tokiconpi kta ce, eya.

25 Unkan ake Adam tawicu kin sdonya; unkan cinca wan ton, qa, Wakantanka cinca tokeca wan maqu, Abel Qain kta qon hee kiya, eye ca Set eya caš kiton.

26 Unkan Set iš eya cinca wan kicitonpi, qa Enoš eya caš kiton. Hehan tokaheya wicašta kin Jehowa caje kin hoyekiyapi


WICOWOYAKE 5.

1 Adam wicowazi wowapi kin dee Wakantanka Adam kage cehan, taku wakan ouncage iyecen icaĥ kiya.

2 Wica winyan ko wicakage ca wicayawašte, qa wicakage cehan Adam eya caš wicaton.

3 Unkan Adam waniyetu opawinge sanpa wikcemna yamni ni, qa cinca wan iye ouncage iyecen kicitonpi, qa Set eya caš kiton.

4 Qa Set tonpi kin he iyohakam, Adam waniyetu opawinge šahdogan ni, qa cinca wica winyan ko kicitonpi.

5 Hecen anpetu owasin Adam ni un kin hena waniyetu opawinge napciwanka sanpa wikcemna yamni, hehan ta.

6 Unkan Set waniyetu opawinge sanpa zaptan ni, qa Enoš

7 Qa Set Enoš tonpi kin iyohakam waniyetu opawinge šahdogan sanpa šakowin ni, qa cinca wica wiyan ko kicitonpi.

8 Hecen anpetu owasin Set ni un kin hena waniyetu opawinge napciwanka sanpa ake nonpa, hehan ta.

9 Unkan Enoš waniyetu wikcemna napciwanka ni, qa Qenan kicitonpi.

10 Qa Qenan tonpi kin iyohakam Enoš waniyetu opawinge šahdogan sanpa wikcemna sanpa zaptan ni, qa cinca wica winyan ko kicitonpi.

11 Hecen anpetu owasin Enoš ni un kin hena waniyetu opawinge napciwanka sanpa zaptan, qa hehan ta.

12 Unkan Qenan waniyetu wikcemna šakowin ni, qa Mahalele kicitonpi.

13 Qa Qenan Mahalele tonpi kin iyohakam waniyetu opawinge šahdogan sanpa wikcemna topa ni, qa cinca wica winyan ko kicitonpi.

14 Hecen anpetu owasin Qenan ni un kin hena waniyetu opawinge napciwanka sanpa wikcemna, hehan ta.

15 Unkan Mahalele waniyetu wikcemna šakpe sanpa zaptan ni, qa Jered kicitonpi.

16 Qa Mahalele Jered tonpi kin iyohakam waniyetu opawinge šahdogan sanpa wikcemna yamni ni, qa cinca wica winyan ko kicitonpi.

17 Hecen anpetu owasin Mahalele ni un kin hena waniyetu opawinge šahdogan sanpa wikcemna napciwanka sanpa zaptan, hehan ta.

18 Unkan Jered waniyetu opawinge sanpa wikcemna šakpe sanpa nonpa ni, qa Henok kicitonpi

19 Qa Jered Henok tonpi kin iyohakam waniyetu opawinge šahdogan ni, qa cinca wica winyan ko kicitonpi.

20 Hecen anpetu owasin Jered ni un kin hena waniyetu opawinge napciwanka sanpa wikcemna šakpe sanpa nonpa, hehan ta.

21 Unkan Henok waniyetu wikcemna šakpe sanpa zaptan ni, qa Metušela kicitonpi.

22 Qa Henok Metušela tonpi kin iyohakam waniyetu opawinge yamni Wakantanka opeya mani, qa cinca wica winyan ko kicitonpi.

23 Hecen Henok anpetu tawa owasin waniyetu opawinge yamni sanpa wikcemna šakpe sanpa zaptan.

24 Qa Henok Wakantanka opeya mani, qa en un šni, Wakantanka he ikikcu nakaeš.

25 Unkan Metušela waniyetu opawinge sanpa wikcemna šakowin sanpa šahdogan ni, qa Lemek kicitonpi.

26 Qa Lamek tonpi kin iyohakam Metušela waniyetu opawinge šakowin sanpa wikcemna šahdogan sanpa nonpa ni, qa cinca wica winyan ko kicitonpi.

27 Hecen anpetu owasin Metušela ni un kin hena waniyetu opawinge napciwanka sanpa wikcemna šakpe sanpa napciwanka, hehan ta.

22 Unkan Lemek waniyetu opawinge sanpa wikcemna šahdogan sanpa nonpa ni, qa cinca wan kicitonpi.

29 Qa, Jehowa maka kin yašice cin he nape on unkicanyanpi qa ĥtaunnipi kin en unkikiyapi kta cin dee ce, eye ca Nowa eya caš kiton.

30 Qa Lamek Nowa tonpi kin iyohakam waniyetu opawinge Zaptan sanpa wikcemna šakowin sanpa zaptan ni, qa cinca wica winyan ko kicitonpi.

31 Hecen anpetu owasin Lemek ni un kin hena waniyetu opawinge šakowin sanpa wikcemna šakowin sanpa šakowin, hehan ta.

32 Unkan Nowa wanna waniyetu opawinge zaptan, hehan šem, ĥam, qa Japet, kicitonpi.


WICOWOYAKE 6.

1 Hehan wicašta maka akan ota ayapi, qa cunwintkupi kicitonpi.

2 Unkan Wakantanka cinkši wicaye cin wicašta cunwintkupi kin hena e wašte wanwicayakapi, qa tona cinpi kin hena etanhan, winoĥinca wicayuzapi.

3 Unkan Jehowa heya, Wicašta kin wicaceĥpi kin heca heon waĥtanipi kin en mitaniya he kici owihanke wanin ounye kte šni, tuka anpetu tawa kin hena waniyetu opawinge sanpa wikcemna nonpa kta.

4 Unkan anpetu kin hena icunhan, maka kin akan wazise yakonpi, qa Wakantanka cinkši wicaye cin wicašta cunwintkupi kin wicayuzapi, qa cinca kicitonpi kin, hena eepi he iyohakam wicašta wašakapi, wanakaja tanhan wicašta nina caje wicayatapi.

5 Unkan wicašta maka akan waĥtanipi kin ota e, Jehowa wanyaka, anpetu osan wicocante oze okaĥ otoiyohi ecedan šica.

6 Unkan wicašta maka akan icaĥ wicaye cin heon Jehowa iyopeiciye ca cante iyokišin iciya.

7 Qa, Wicašta icaĥ wicawaye cin, maka itohnake kin etanhan wicawakahinte kta; wicašta, qa woteca, qa watutka, qa taku maĥpiya ektakiya kinyan un kin henakiya icaĥ wicawaye cin heon iyopemiciya ce, Jehowa eya.

8 Tuka Jehowa Nowa wanyake ca wacin en yuza.

9 Nowa wicoicage oyakapi kin dee. Nowa wicašta oĥan owotanna, qa hecetu wicoicage tawa kin hen, qa Nowa Wakantanka opeya mani.

10 Qa Nowa cinca yamni kicitonpi, šem, ĥam, qa Japet.

11 Unkan Wakantanka itokam maka kin ĥonwin ce, qa maka owancaya nina waboticapi.

12 Unkan Wakantanka maka kin, wanyaka, unkan ĥonwin; wicaceĥpi owasin maka akan iye tacankupi kin ĥonwin kiyapi ce.

13 Unkan Wakantanka Nowa heciya, Taku ceĥpi yukan owasin owihanke kin mitokam u ce; iyepi kin on maka kin waboticapi on ojudan; qa maka kin etanhan ihang wicawaye kta.

14 Wazi can on wata wan icicaga wo. Mahentu kin oškiškeya yakage kta, qa mahen tanhan akapa tanhan ko canšin apawinta wo.

15 Qa hecen yakage kta Wata ohanske cin wicišpa opawinge yamni, ohdakinyan kin wicišpa wikcemna zaptan, qa obusdatu kin wicišpa wikcemna yamni kta.

16 Qa wata kin en ojanjan hdepi yakage kta, qa wankantuya wicišpa wanjidan en yahduštan kta. Wata tiyopa kin cuwi kin, ekta yakage kta, owanka tokaheya, inonpa, qa iyamni yakage kta.

17 Wanna miye maka akan minitan waye kta, heon taku ceĥpi yuke cin niyake iyeye cin owasin maĥpiya ihukuya, ihang waye kta. Taku maka akan un kin owasin te kta.

18 Tuka wicotakuye mitawa kin niye en nici wahdusuta kta, wata kin en oyape kta nicinca om, nitawin, nicinca tawicupi kin, henana om.

19 Qa taku niya un kin owasin tuka ceĥpi yukan hiyeye cin ocaje otoiyohi, nom nom mdoka wiye iyahnahna, en owicayahnake kta; ni wicayaye kta e niye kici wata kin en upi kta.

20 Taku kinye cin token ocaje, woteca token ocaje, wamanica maka akan unpi kin token ocaje, owasin ocaje otoiyohi nom nom niyake wicaduhe kta e niye en upi kta.

21 Qa niye taku yutapi kin ocaje otoiyohi etanhan icu, qa mnayan wo; hecen taku yutapi anihduhe, ca woteca kin iš iyacinyan wicayakihduhe kta.

22 Unkan Nowa Wakantanka token eciye cin, owasin anagoptan, qa econ.


WICOWOYAKE 7.

1 Unkan Jehowa Nowa heciya, Niye, tiyohnaka nitawa kin owasin om, wata kin en opa wo; wicoicage kin de en mitokam owotanna yaun kin wanciyaka ce.

2 Woteca wakašotešni ocaje otoiyohi mdoka wiye ahnahna šakowinwin iyacu kta, qa woteca waašapapi kin, hena nom nom mdoka wiye kici iyacu kta.

3 Taku maĥpiya ektakiya kinye cin nakun šakowinwin, mdoka wiye ahnahna maka akan aicagapi e niyake wicaduhe kta.

4 Ehake anpetu šakowin, hehan maka kin amagaju waye kta, qa taku ni un wakage cin owasin maka kin owancaya etanhan wakahinte kta ce.

5 Unkan Nowa, Jehowa token eciye cin owasin ecen econ.

6 Nowa tonpi kin ehantanhan waniyetu opawinge šakpe hehan maka kin akan minitan.

7 Qa Nowa cinkši wicaye om, qa iye tawicu, cinkši wicaye cin tawicupi ko, hena owasin om minitan mini kin itokapa tanhan wata kin en opa.

8 Woteca wakašotešni, qa woteca waašapapi kin, taku kinye cin, taku maka asdohan unpi ko owasin,

9 Nom nom mdoka wiye ahnahna Nowa en hipi, wata kin en; Wakantanka Nowa econ ši qon he iyecen.

10 Unkan anpetu šakowin hehan maka kin akan minitan aya.

11 Waniyetu opawinge šakpe hehanyan Nowa ni un kin, wicinonpa, anpetu iake šakowin kin, hehan šbe tanka kin wakoniya hiyeye cin owasin yuomdecapi, qa maĥpiya owanyeye hdepi kin owasin yuzamni ehdepi.

12 Qa anpetu wikcemna tom, hanyetu wikcemna tom, hehanyan maka kin ahinheya.

13 Anpetu kin he en Nowa, qa šem, qa ĥam, qa Japet, Nowa cinkšiwicaye cin, Nowa tawicu kin nakun, cinca tawicupi yamni om, wata kin en hiyupi;

14 Hena qa wamanica ocaje owasin, woteca ocaje owasin, watutka tona maka asdohan unpi ocaje owasin, taku kinyan ocaje owasin, zitkadan owasin taku šun yukan owasin,

15 Nom nom hipi, Nowa ekta wata kin en, taku ceĥpi yuke cin woniya niyake yuke cin owasin,

16 Hena en hiyupi; mdoka wiye ahnahna taku ceĥpi yuke cin owasin etanhan upi; Wakantanka econ qon he iyecetu. Unkan Jehowa tiyopa kin onataka.

17 Unkan anpetu wikcemna tom maka kin ahinheye ca, minitan tanka aya; unkan wata kin okapon maka kin iwankam iyaya.

18 Unkan mini kin wašagya aye ca maka kin akan nina ihduota, unkan wata kin mini kin aokapota.

19 Unkan mini kin nina hin wašagya, maka kin akan, heon he pajodan owasin, tona maĥpiya ihukuya un kin hena aminitan.

20 Wicišpa ake zaptan iwankam mini kin aye, ca paha kin aminitan.

21 Unkan taku ceĥpi yuke cin owasin, taku maka akanškan un kin, taku kinyan qa woteca, wamanica, qa watutka tona maka kin akan sdohanpi kin owasin tapi, wicašta iyuĥpa nakun tapi.

22 Taku maka puze cin akan ni, taku poge on niya un kin, owasin tapi.

23 Unkan taku hiyeye cin maka akan un kin owasin kahintapi, wicašta, woteca, watutka, maĥpiya zitkadan, owasin maka kin etanhan wicakahinta, qa Nowa išnana qa tona wata kin ohna om un kin henana okaptapi.

24 Anpetu opawinge sanpa wikcemna zaptan mini kin maka kin akan agya.


WICOWOYAKE 8.

1 Hehan Wakantanka Nowa kiksuye, ca wamanica woteca ko owasin, iye kici wata ohna yakonpi kin hena; qa Wakantanka tate wan maka kin akan iyayupte ya, qa mini kin ayuštan.

2 Qa miniĥdoka owahinapeye cin onatakapi, maĥpiya owanyeye kin hena koya, qa magaju maĥpiya etanhan kin he ayuštan.

3 Unkan mini kin maka kin etanhan kihda, anpetu opawinge sanpa wikcemna zaptan, hehan mini kin oyaĥe aya.

4 Wi išakowin, anpetu iake šakowin wi kin en, hehan wata kin Ararat he kin en azi.

5 Unkan mini kin iyoopta ye ca oyaĥe aya, wi iwikcemna kin hehanyan; wi iwikcemna kin anpetu tokaheya kin he an, he paha kin taninyan hiyeya.

6 Unkan anpetu wikcemna tom henakeca, hehan Nowa wata kin owanyeye kage ciqon, he yuĥdoka.

7 Qa kangi wan tankan iyaye ya, unkan iyaye ca ohnihdeya un, mini kin maka kin etanhan oyaĥe kin hehanyan.

8 Mini kin maka itohnake kin etanhan wanna pus aya, wanyake kta e wakiyedan wan nakun tankan iyaye ya.

9 Tuka wakiyedan kin tukten sicuha iyahe kte cin iyeye šni, mini kin maka kin owancaya akan un nakaeš; qa Nowa en wata kin ekta hdi; unkan nape kin kiyugate ca wata kin en ikikcu.

10 Qa ake anpetu šakowin ape, qa hehan ake wakiyedan wan wata kin etanhan iyaye ya.

11 Unkan iĥtayetu he ehan wakiyedan kin hdi, qa wihdi can ape wan yapa hdi; unkan Nowa mini kin maka kin etanhan wanna pus aye cin sdonya.

12 Unkan ake anpetu šakowin tokeca ape, qa hehan wakiyedan wan tankan iyaye ya, unkan icimana hdi šni.

13 Unkan Nowa tonpi kin ehantanhan waniyetu opawinge šakpe qa itokaheya kin, wi tokaheya, qa anpetu tokaheya, hehan mini kin maka kin akapatanhan puza, unkan Nowa wata kin akaĥpe ciqon yuhdoke ca, maka itohnake kin wanna puza wanyake.

14 Wi inonpa kin, anpetu iake šakowin kin, hehan maka kin puza.

15 Unkan Wakantanka Nowa okiye ca,

16 Wata kin etanhan ya wo, niye, qa nitawin, qa nicinca, qa nicinca tawicupi kin niye kici;

17 Taku niyake niye kici un kin ko owasin, taku ceĥpi yukan owasin, taku kinyan, woteca, watutka tona maka asdohan unpi kin owasin, tankan awicayaku kte, hecen maka akan cinca kagapi kte ca icagapi, qa ichduotapi kta ce, eciya.

18 Unkan Nowa tankan iyaye ca, cinca nakun, tawicu, cinca tawicupi koya.

19 Taku niyake owasin, wamanica owasin, qa taku kinyan owasin, taku maka akan sdohan un kin owasin, ocaje otoiyohi wata kin etanhan inanpapi.

20 Unkan Nowa wahna wošnapi wan Jehowa kicaga qa, woteca wakašotešni otoiyohi etanhan, qa taku kinyan wakašotešni ocaje otoiyohi etanhan icu, qa wawicayušna, qa huhnah wicaya, wahna wošnapi kin akan.

21 Unkan Jehowa waštemna kin omna, qa Jehowa cante kin ekta heya, Wicašta kin heon maka kin ake mdašice kte šni; ehaeš wicašta kin hokšiyoqopa kin ehantanhan cante oze šica ece, tuka icimana taku niya un kin owasin ihang waye kte šni, hecamon qon iyec

22 Tohanyan maka kin wanke cin hehanyan wojupi qa coyapi, qa šni qa didita, qa mdoketu qa waniyetu, qa anpetu qa hanyetu hena ayuštanpi kte šni ce.


WICOWOYAKE 9.

1 Unkan Wakantanka Nowa, cinca wicaye cin ko, wicayawašte qa, Icagapi qa ihduotapi, qa maka kin owancaya ojudan yapo;

2 Qa taku maka aškanškan taku maĥpiya okinye cin ko owasin, maka watutka owasin, qa mini owanca hogan owasin, ikonipapi qa ikonipapi kta, hena owasin ninape kin en nicupi ce.

3 Taku niya, qa škanškan kin owasin woyute nitawapi kta; peji wato iyecen hena owasin cicupi.

4 Tuka we, ceĥpi wiconi kin hee, yatapi kte šni.

5 Qa awicakehan we nitawapi kin on yanipi kin awakite kta, wamanica otoiyohi nape kin etanhan awakite kta, wicašta nape kin ko etanhan, otoiyohi hunka wanjiktu nape kin etanhan wicašta wiconi kin he awakite kta.

6 Wakantanka iye ouncage iyecen wicašta kin kaga; heon tuwe wicašta weye cinhan, he wicašta eciyatanhan weyapi kta.

7 Qa niyepi icagapi, qa maka kin owancaya ounyanpi, qa he ohna ihduotapo, ewicakiya.

8 Qa Wakantanka Nowa, cinca wicaye cin ko, owicakiye ca;

9 Iho miye wicotakuye mitawa ciciyasuta qa nicinca nihektam unpi kte cin om.

10 Nakun taku niya un kin, niyepi om unpi kin, taku kinyan, woteca, qa maka wamanica owasin, tona niye om wata kin etanhan inanpapi kin, taku maka akan ni un kin owasin om.

11 Niyepi om wicotakuye mitawa wakaga, qa taku ceĥpi yukan owasin minitan mini on icimana awihnuni waye kte šni, qa detanhan maka ihang ye kta on, icimana minitan kte šni, ewicakiya.

12 Qa, Wicoicage owasin, hehanyan niyepi en, qa taku ni un kin owasin en, wicotakuye wakage cin wowakta kin dee.

13 Mitinazipe kin maĥpiya šoka en ewehnake ca he wicotakuye make kin waqu kin, wowakta kin hee kta.

14 Qa tohan maka kin maĥpiya šoka wan ahanzi waye cinhan, maĥpiya šoka kin ekta mitinazipe kin tanin kta.

15 Qa wicotakuye mitawa weksuye kta, niyepi om, qa taku ni un kin owasin om, qa taku ceĥpi yuke cin owasin awihnuni kta e, detanhan icimana minitan kte šni.

16 Itazipa kin maĥpiya šoke cin en yanke kta, qa wicotakuye Wakantanka kici, qa taku maka akan niya un kin taku ceĥpi yuke cin owasin om, owihanke šniyan un kte cin, he weksuye kta e itazipa kin wanwahdake kta ce, Wakantanka eya:

17 Qa, Taku ceĥpi yuke cin maka akan owasin, wicotakuye wicawaqu kin wowakta kin hee kta, Wakantanka Nowa eciya.

18 Unkan Nowa cinca wicaye cin, wata qon etanhan inanpapi kin deepi, šem, qa ĥam, qa Japet. Unkan ĥam Kanan atkuku kin hee

19 Hena yamni Nowa cinca kin eepi, qa hena etanhan maka kin owancaya enanakiya iyayapi.

20 Unkan, Nowa maka kin kicanyan aye ca hastanhanka iyuwi hu hde.

21 Qa hetanhan miniša yatke ca witko, qa wakeya ohna tancodan un.

22 Unkan ĥam Kanan atkuku kin hee, atkuku tancodan un kin he wanhdake ca cincu nom tankan yakonpi kin, owicakiyaka.

23 Unkan šem Japet kici, šina wan icupi, qa napin hiyetepi kin akan ehnakapi, qa iĥeyata manipi, qa ateyapi tancodan un kin akaĥpapi; itepi kin iĥeyata unpi, hecen ateyapi tancodan un kin wanhdakapi šni.

24 Unkan Nowa, Miniša kin etahan kikta, qa cinhintku hakakta kin taku ecakicon qon sdotkiya;

25 Qa heya, Kanan yašicapi kta. Wowidake wowidag yapi kta, cinye wicaye cin he yuhapi kta.

26 Jehowa šem taku wakan tawa kin yawaštepi nunwe. Kanan wowidake yuhapi kta.

27 Wakantanka Japet yuota kta, qa šem tawakeya kin ohna Japet ounye kta, qa Kanan wowidake yuhapi kta.

28 Unkan Nowa, minitan qon iyohakam, waniyetu opawinge yamni sanpa wikcemna zaptan ni.

29 Hecen Nowa anpetu tawa owasin, waniyetu opawinge napciwanka sanpa wikcemna zaptan hehan ta.


WICOWOYAKE 10.

1 Nowa wicowazi kin dee. Nowa cinca kin, šem ĥam, qa Japet: Unkan minitan qon iyohakam, hena cinca kicitonpi.

2 Japet cinca kin Gomer, qa Magog, qa Madai, qa Jawan, qa Tubal, qa Mešek qa Tiras.

3 Unkan Gomer cinca kin, Aškenas, qa Ripat, qa Togarma.

4 Unkan Jawan cinca kin, Eliša, qa Taršiš, Kitim, qa Dodanim.

5 Hena Hetne wita tawapi kin wicakicipamnipi, makoce tawapi kin en, otoiyohi iapi kin, token wicowazi kin, hecen oyate kin en.

6 ĥam cinca kin, Kuš, qa Mizarim Egupton hee, Put, qa Kanan.

7 Unkan Kuš cinca kin, šeba, qa Cawila, qa Sabta, qa Rahama, qa Sabteca. Unkan Rahama cinca kin šeba, qa Dedan.

8 Unkan Kuš Nimrod kicitonpi, he tokaheya maka akan wašaka aya.

9 Iye waayatesa Jehowa itokam wašake cin hee; heon etanhan, Waayatesa wašaka Jehowa itokam, Nimrod iyecen, eyapi kin.

10 Unkan wokiconze tawa tokaheya kin Babel hee, qa Erek, qa Akad, qa Kalne šinar makoce kin en unpi.

11 Makoce kin he etanhan iyaya, qa Ašur, Niniwe kage ca Rehobot otonwe Kala nakun;

12 Qa Niniwe Kala kici otahedan Resen otonwe tanka wan hee.

13 Unkan Mizarim Egupton hee cinca kicitonpi kin Ludim, qa Anamim, qa Lehabim, qa Naptuhim,

14 Qa Partusim, qa Kasluhim, hetanhan Pilištim, qa Kaptorim inanpapi.

15 Unkan Kanan cinca kicitonpi Zidon, he tokapa, qa ĥet,

16 Qa Jebusi kin, qa Amori kin, qa Girgiši kin,

17 Qa ĥiwi kin, qa Hareqi kin, qa Sini kin,

18 Qa Aradi kin, qa Zemari kin, qa ĥamati kin; qa hehan Kanani wicowazi kin yuomden iyayapi.

19 Qa Kanani makoce tawapi kin dee, Zidon etanhan Gerar ektakiya de cin Gazu etu qa hetanhan Sodom, qa Gomora, qa Adma, qa Zeboim Lasa ekta.

20 ĥam cinca wicaye cin hena eepi, wicowazipi kin iyececa, oyatepi tamakocepi kin en, iapi kin iyecen.

21 Unkan Japet tokapa kin sunkaku šem, he cinca kicitonpi, Heber cinca wicaye cin owasin ateyapi kin hee.

22 šem cinca wicaye cin, Elam, qa Ašur, qa Arpakšad, qa Lud, qa Aram.

23 Unkan Aram cinca wicaye cin Uz, qa ĥul, qa Geter, qa Maš.

24 Unkan Arpakšad šela kicitonpi, qa šela Heber kicitonpi.

25 Unkan Heber cinca nonpa kicitonpi; tokapa anpetu tawa kin en maka kin akipam icupi kin heon Peleg eciyapi, qa sunkaku kin Joktan cajeyatapi.

26 Joktan cinca wicaye cin Almodad, qa šelep, qa ĥatsarmawet, qa Jera;

27 Qa Hadoram, qa Uzal, qa Diqela;

28 Qa Obal, qa Abimahel, qa šeba;

29 Qa Opir, qa ĥawila, qa Jobal, hena owasin Joktan cinkši wicaya.

30 Meša etanhan de cin, Seper ĥe wan wiyohiyanpata wanke cin hehanyan ounyanpi.

31 šem cinca wicaye cin hena eepi; wicowazipi, qa wicoie hduhapi kin iyecen oyatepi kin tamakocepi kin en ounyanpi.

32 Nowa cinca wicaye cin wicowazipi kin heepi, oyatepi kin owancaya oyate enanakiya iyayapi minitan qon iyohakam.


WICOWOYAKE 11.

1 Hehan maka kin owancaya wicaiha wanjidan, qa iapi ko wanjidan.

2 Qa wiyohiyanpata ihdaka unpi, qa šinar makoce kin he en, omdaye wan iyeyapi. qa en eyakonpi.

3 Qa otoiyohi takodaku hekiciyapi, Ihopo, maka omdoton unkagapi, qa špan unkiyapi kta ce, eyapi. Hecen inyan hee kiya maka omdoton kin he icupi, qa upšija hee kiya bitumen icupi.

4 Qa ake hekiciyapi, Ihopo, otonwe wanji unkagapi kte ca nakun conkaške wan, he ointpa kin maĥpiya iyahdeye kta, qa caje unkicagapi kte; heconkupi šni kinhan, maka kin owancaya omdecaheya unkiyayapi kta.

5 Unkan, Jehowa otonwe kin, inatake ko, Adam cinca wicaye cin kagapi kin wanyake kta e kun hiyu.

6 Qa, Ehaeš oyate wanjidan, qa owasin iapi wanjidan yuhapi, qa de tokaheya econpi, qa detanhan taku kaga kecinpi owasin takudan teĥike dapi kte šni.

7 Iho, kun unyanpi kta; kinhan iyakitedan iapi nakicihonpi kte šni, Jehowa eya.

8 Qa hetanhan Jehowa, maka kin owancaya, yuomden ye wicaya; unkan otonwe kagapi qon ayuštanpi.

9 He etanhan caje kin Babel eciyapi; heciya Jehowa maka kin owasin iapi kin yuicicaĥi, qa hetanhan maka kin owancaya yuomden enanakiya ye wicaya.

10 šem wicowazi wowapi kin dee. šem waniyetu opawinge sanpa nonpa ni, qa hehan Arpakšad kicitonpi, minitan qon iyohakam waniyetu nonpa.

11 šem Arpakšad tonpi kin iyohakam, waniyetu opawinge zaptan ni, qa cinca wica winyan ko kicitonpi.

12 Unkan Arpakšad waniyetu wikcemna yamni sanpa zaptan ni, qa šela kicitonpi.

13 Qa Arpakšad, šela tonpi kin iyohakam, waniyetu opawinge tom sanpa yamni ni, qa cinca wica winyan ko kicitonpi.

14 Unkan šela waniyetu wikcemna yamni ni, qa hehan Heber kicitonpi.

15 Qa šela Heber tonpi kin iyohakam, waniyetu opawinge tom sanpa yamni ni, qa cinca wica winyan ko kicitonpi.

16 Unkan Heber waniyetu wikcemna yamni sanpa topa ni, qa Peleg kicitonpi.

17 Qa Peleg tonpi kin iyohakam, Heber waniyetu opawinge tom sanpa wikcemna yamni ni, qa cinca wica winyan ko kicitonpi.

18 Unkan Peleg waniyetu wikcemna yamni ni, qa Reyu kicitonpi.

19 Qa Peleg, Reyu tonpi kin iyohakam, waniyetu opawinge nonpa sanpa napciwanka ni, qa cinca wica winyan ko kicitonpi.

20 Unkan Reyu waniyetu wikcemna yamni sanpa nonpa ni, qa Serug kicitonpi.

21 Qa Serug tonpi kin iyohakam, Reyu waniyetu opawinge nonpa sanpa šakowin ni, qa cinca wica winyan ko kicitonpi.

22 Unkan Serug waniyetu wikcemna yamni ni, qa Naĥor kicitonpi.

23 Qa Naĥor tonpi kin iyohakam, Serug waniyetu opawinge nonpa ni, qa cinca wica winyan ko kicitonpi.

25 Unkan Naĥor waniyetu wikcemna nonpa sanpa napciwanka no\i, qa Tera kicitonpi.

25 Qa Naĥor Tera tonpi kin iyohakam, waniyetu opawinge sanpa wikcemna sanpa napciwanka ni, qa cinca wica winyan ko kicitonpi.

26 Unkan Tera waniyetu wikcemna šakowin ni, qa Aberam, qa Naĥor, qa Haran kicitonpi.

27 Tera wicowazi wowapi kin dee. Tera iye Aberam, Naĥor, qa Haran kicitonpi. Unkan Haran Lot kicitonpi.

28 Unkan Haran, iye atkuku, Tera itokam ta, Ur Kašdim heciya, makoce en tonpi kin he en ta.

29 Unkan Aberam, qa Naĥor winoĥinca yuzapi. Aberam tawicu caje kin Sari, qa Naĥor tawicu caje kin Milka eciyapi. Haran he cunwintku iye Milka Iska ko ateyapi.

30 Tuka Sari cinca ton šni un, cinca wanica.

31 Unkan Tera iye cinhintku Aberam ikikcu, qa takojatpaku, Lot he Haran cinhintku, qa takošku Sari iye cinhintku Aberam tawicu kin hee. Hena om Ur Kašdim etanhan iyaya Kanan makoce kin ekta ye kte, ca Haran ehan hipi qa hen hiyakonpi.

32 Qa Tera anpetu tawa kin waniyetu opawinge nonpa sanpa zaptan henakeca, qa Haran hen Tera ta.


WICOWOYAKE 12.

1 Unkan Jehowa Aberam heciya, Nita makoce kin etanhan ya wo, nitakuye etanhan, qa niyate ti kin etanhan, makoce wan wanyag ciciye kte cin he ekta ya wo.

2 Kinhan oyate tanka icaĥ ciye, ca ciyawašte, qa nicaje kin tanka wakage kta; qa wowašte yaun kta;

3 Qa tona niyawaštepi kin hena wicamdawašte, qa tuwe niyašice cin he mdašice kta, qa niye en wicowazi tona maka akan unpi kin owasin yawaštepi kta ce.

4 Unkan Aberam iyaya, Jehowa eciye ciqon he iyecen, qa Lot opa. Aberam wanna waniyetu wikcemna šakowin sanpa zaptan, Haran etanhan iyaye cehan.

5 Qa Aberam tawicu Sari ikikcu, qa iye cincu cinhintku Lot nakun, qa taku icihdepi, taku tonpi kin owasin, wicanagi tona Haran en wicatonpi ko, qa unhdaka yapi, Kanan makoce kin ektakiya, qa Kanan makoce kin en hipi.

6 Qa Aberam makoce kin ohna ya, šekem ounye cin etu, More utuhu kin en. Unkan hehan Kanani kin makoce kin en unpi.

7 Unkan Jehowa Aberam en tanin iciye ca, Wicowazi nitawa kin makoce kin de waqu kta ce, eciya. Unkan Aberam hen wahna wošapi wan, Jehowa tanin iciye cin he kiciga.

8 Qa hetanhan unhdaka ya Betel iwiyohiyanpatanhan ĥe wan wanke cin, Betel wiyoĥpeyata, qa Hai wiyohiyanpata otahedan en e wakeya, qa heci wahna wošnapi wan kage ca Jehowa caje kin hoyekiya.

9 Qa ake Aberam unhdaka itokaĥ kiya ihdaka ya.

10 Unkan makoce kin he en wicaakiĥan, qa Aberam Egupta ekta apamahde ya, hen yanke kta, makoce en un qon nina wicaakiĥan nakaeš.

11 Qa Egupta ekta wanna hi kte cehan, tawicu Sari heciya, Winoĥinca owanyag wašte henica sdonwaya;

12 Qa Egupton oyate kin waniyakapi kinhan, De tawicu kin ee ce, eyapi, kta qa miye maktepi kta qa niye niniyanpi kta.

13 Ceciya ce, tawinoĥtin ciya keya wo; hecen tanyan waun kte ca, niye eciyatanhan minagi kin ni kta.

14 Qa Aberam Mizarim, Egupta hee, en hi qehan, Egupton oyate kin tawicu kin owanyag wašte ĥinca e wanyakapi.

15 Unkan Paro taakicita tancan winoĥinca kin wanyakapi, qa Paro en yatanpi, qa winoĥinca kin Paro ti kin en un kte cin icupi.

16 Qa iye kin on Aberam tanyan ecakiconpi; unkan taĥin wanuyanpi yuha, tatanka nakun, qa šuktanka šonšonna mdoka wiye ko qa ookiye wica winyan ko, qa coma hena owasin.

17 Unkan Jehowa Paro oyutan, Sari Aberam tawicu kin on etanhan, Paro tiyohnaka tawa kin koya wowayazan tanka on wicakaštaka.

18 Unkan Paro Aberam kico qa heciya, Tokeca hecaminyecon? He nitawin kin tokeca omayakidake šni he?

19 De mitankši ce, ehe ciqon he tokeca heha he? Hecen miš mduze kta iwacu tuka. Tuka nitawin wanhdaka wo. Ehdaku qa hunktiya wo.

20 Qa Paro wicašta tawa kin hena he iwahokonwicakiya, unkan hde šipi, tawicu taku yuhe cin ko owasin.


WICOWOYAKE 13.

1 Unkan Aberam Egupta etanhan iyaya, iye tawicu kici, qa taku yuhe cin ko owasin, Lot nakun opa, itokaĥ makoce kin etu.

2 Qa Aberam wijica ĥinca, wanuyanpi, mazaska, qa mazaskazi ota yuha.

3 Qa itokaĥ makoce kin oti qon ohna ihdaka ku, Betel etu, wakeya iticage ciqon Betel qa Hai otahedan heciya;

4 Tokag ehan wahna wošnapi kage ciqon he ekta, qa hen Aberam Jehowa caje kin hoyekiya.

5 Unkan Lot Aberam kici ihdaka un kin he taĥinca, qa tatanka wakeya ko yuha.

6 Qa witaya tonwanyanpi kte cin makoce kin iyowinwicakiye šni, ehaeš wanuyanpi ota yuhapi, heon witaya ounyanpi kta okitpanipi.

7 Unkan Aberam wanuyanpi wihan wicakiyapi kin qa Lot wanuyanpi wihan wicakiyapi kin akinicapi. Unkan hehan Kanani kin, Perazi kin ko makoce kin en ounyanpi.

8 Unkan Aberam Lot heciya, Unhdokinica kte šni, wihan wicakiya mitawa kin, qa wihan wicakiya nitawa kin nakun akinicapi kte šni, hunka wanjin unkiciye cin.

9 Makoce ocowasin nitokam wanke šni he? Ceciciya ce, miye etanhan kinukankiya ya wo. Niš catka tanhan de cinhan miš etapa tanhan, qa niš etapa tanhan kinhan mišcatka tanhan mde kta ce.

10 Unkan Lot wankan etonwe, ca Jordan iyomdaye kin ocowasin Zohar itato owancaya mini yukan, (Sodom Gomora kici Jehowa ihangye cin itokam,) Jehowa tamaga kin iyecen, qa Egupta makoce kin iyecen.

11 Qa Lot Jordan ohna makoce kin owasin kahnige ca, Lot wiyohiyanpata kiya unhdaka ya, hecen otoiyohi hunka wanjitku kin etanhan kinukankiya iyayapi.

12 Aberam Kanan makoce kin en ounyan, qa Lot omdaye kin otonwe kin en ounye, ca Sodom en wakeya iticaga.

13 Unkan Sodom wicašta kin wicaštapi šni, qa Jehowa en nina waĥtanipisa.

14 Unkan Lot Aberam etanhan kinukankiya iyaye cin, he iyohakam Jehowa Aberam heciya, Išta kin yuwankan ikikcu, qa toki yaun kin ihdukšan etonwan wo; waziyata, qa wiyoĥpeyata

15 Makoce kin de wandake cin sitomniyan cicu kte ca, wicowazi nitawa nakun owihankenšni yan.

16 Qa wicoicage, nitawa kin maka wiyaka sukaza iyenaka wakage kta. Wicašta wan maka wiyaka sukaza yawa okihi, hecinhan wicoicage nitawa nakun yawapi kta ce.

17 Najin qa makoce kin ohanske cin, qa ohdakinyan kin ecen omani wo, he cicu kta ce, eya.

18 Unkan Aberam ihdake ca Mamore utuhu kin he ĥebron en wanke cin ekta i, qa en ounye ca hen wahna wošnapi wan Jehowa kicaga.


WICOWOYAKE 14.

1 Unkan Amrapel šinar en wicašta yatapi ounye cin he ehan, iye qa Ariyok Elasar en wicašta yatapi, qa Tidal Goim en wicašta yatapi ozuye kagapi.

2 Bera Sodom en wicašta yatapi, qa Birsa Gomora en wicašta yatapi, qa šinab Adma en wicašta yatapi, qa šemeber Zeboim en wicašta yatapi, qa nakun Bela, Zohar hee, he en wicašta yatapi, hena owasin azuwicayapi.

3 Sidim mdaye kin, mini skuya mde kin hee, en hena owasin ecipapi.

4 Waniyetu ake nom, hehanyan Kedorlahomer wowidake wicaya, tuka iake yamni kin hehan kipajinpi.

5 Unkan waniyetu iake topa, hehan Kedorlahomer qa wicašta yatapi owicape ciqon owasin upi, qa Repaim kin Ašteret Qarnayim en wicakaštaka, qa Zuzim kin ĥam en, qa Emim kin Qiratayim mdaye kin en, hena owasin wicakaštakapi.

6 Hori kin nakun, Sehir ĥe tawapi kin en Paran utuhu kin hetu, he ĥopuza kin en un.

7 Qa hdicupi, Mišpat wakoniya, Qadeš hee en, qa Ameleqi tamakocepi kin owasin awihnunipi, Amori kin tona Hazazon Tamar en ounyanpi kin nakun.

8 Hehan Sodom en wicašta yatapi, qa Gomora en wicašta yatapi, qa Adma en wicašta yatapi, qa Bela Zohar he en wicašta yatapi, qa Zeboim en wicašta yatapi hena owasin zuya iyayapi, qa Sidim mdaye kin en kicizapi.

9 Kedorlahomer Elam en wicašta yatapi, qa Tidal Goim en wicašta yatapi, qa Amrapel šinar en wicašta yatapi, qa Ariyok Elasar en wicašta yatapi, wicašta yatapi ece, uman topa uman zaptan ecipapi.

10 Unkan Sidim mdaye kin ohna bitumen woha ota, qa Sodom en wicašta yatapi Gomora en wicašta yatapi henios najicapi, qa ohinĥpayapi, qa umanpi kin, tona nipi kin, he onapapi.

11 Unkan Sodom Gomora ko woyuha, taku yutapi ko yuhapi qon, owasin icupi qa kihdapi.

12 Lot Aberam cincu cinhintku kin Sodom en un kin nakun, taku tawa ko owasin icupi, qa hecen hdapi.

13 Unkan wicašta wan okicize etanhan u qa Aberam Heberi kin wokiciyaka, utuhu oju Mamore Amori tawa kin en un; Mamore Eškol Aner kici hunka wanjin wicaye cin, qa hena yamni Aberam kici dakon kiciyapi.

14 Unkan Aberam sunkaku wayaka ahdapi kin he nakihon, hehan wicašta opawinge yamni sanpa wikcemna sanpa šahdogan, iye ti kin en icagapi, qa onspewicakiyapi kin hena awicaye ca wicašta yatapi qon, Dan hehanyan wicakuwa.

15 Qa hanyen taokiye kici anawicatan, qa wicakaštake ca owicakuwa, Coba Damaskos icatka tanhan wanke cin hehanyan.

16 Qa oyuha qon owasin eyaku; sunkaku Lot, qa taku tawa ko owasin, winoĥinca oyate ko owasin ahda.

17 Qa Kedorlahomer, qa wicašta yatapi owicape ciqon wicakaštakapi kin etanhan hdi kin, hehan Sodom wicašta yatapi kin itkokim ya; Kaksiza mdaye kin ekta Wicašta yatapi takaksiza kin hee.

18 Unkan Melkizedek Salem en wicašta yatapi, Taku wakan otancanke wakiyušnapi kin, he aguyapi miniša ahna Aberam kahi;

19 Qa yawašte, qa heya Wakantanka otancanke maĥpiya maka ko ocowasin tawa kin, he Aberam yawašte nunwe.

20 Qa Wakantanka otancanke kin, toka niyanpi kin nape kin en onihnake cin he yawaštepi nunwe, eya. Unkan taku owasin etanhan iwikcemna kin qu.

21 Unkan Sodom wicašta yatapi kin Aberam heciya, Oyate kin micu wo, qa woyuha kin he owasin icu, qa yuha un wo.

22 Unkan Aberam Sodom wicašta yatapi kin heciya, Jehowa Wakantanka otancanke kin maĥpiya maka ko ocowasin tawa kin, he ekta nape ye wakiya.

23 Taku nitawa kin etanhan hahonta wanjidan, hantpa wanjidan ešta iwacu kte šni, qa Aberam wawokihi wakaga ehe kte šni.

24 Tuka koška taku yutapi kin hecehnana, qa Aner Eškol qa Mamore wicašta omicipapi kin hena eepi, onšpa tawapi kin ikikcupi nunwe, eya.


WICOWOYAKE 15.

1 Hena henakeca hehan, owanyake wan en Jehowa oie kin Aberam en hi, qa heciya, Aberam ihnuhan koyakipe cin; wahacanka nitawa qa taku iyotan tanka yahduhe kte cin he miye ce.

2 Unkan Aberam heya, Jehowa Itancan taku mayaqu kta he? Miš micinca manica qa wati kin taku ohnaka kin Eliezer Damaskon he yuha.

3 Qa Aberam heya, Miye cinca mayaqu šni,qa wicašta wan wati kin en tonpi kin he taku mitawa owasin yuhe kta.

4 Unkan Jehowa oie kin hoyekiya, De taku nitawa owasin yuhe kte šni ce. Tokešta nitezi kin etanhan inanpe kte cin he taku nitawa kin owasin yuhe kta ce, eya.

5 Qa tankan u ši, qa heciya, Maĥpiya ekta etonwe ca wicanhpi kin yawa oyakihi hecinhan hena yawa wo. Qa nicinca kin he iyenakecapi kta ce, eciya.

6 Unkan Aberam Jehowa oie kin wicada, qa he woowotanna kiciyawapi.

7 Unkan Jehowa heciya, Makoce kin de cicu, qa yahduhe kta e Ur Kašdim etanhan u ciciye cin, Jehowa he miye ce.

8 Unkan Jehowa Itancan, tokiya tanhan wahduhe kte cin sdonwakiye kta he? eya.

9 Unkan, Pte wan waniyetu iyamni, qa tatokadan wan waniyetu iyamni, qa tamdoka wan waniyetu iyamni, hena owasin imicu wo, qa wakiyedan wan nakun, tin wakiyedan wan iyahna.

10 Unkan hena owasin ikikcu, qa cokaya okiwicakasdece ca wobašpe kin owasin iciyotakons ehnaka, qa zitkadan kin hena bašpe šni.

11 Unkan taku kinye cin woteca wicakte qon akan kun upi, unkan Aberam ĥam wicaya.

12 Unkan anpetu wi aisinyan iyaye kte cin, hehan woištima tanka wan Aberam ahinĥpaye ca nakun otpaza wohitike ĥinca.

13 Unkan Aberam heciya, Wowicake eciyatanhan he sdonya wo, nicinca makoce wan tawapi šni e en waniyetu opawinge tom ounyanpi kte, unkan wowidag wicayapi, qa iyoyag wicayapi kta.

14 Unkan oyate wan wicayuhe kte cin he mdaco kta, unkan hehan woyuha ota yuha hinanpapi kta.

15 Tuka niye hunkake wicayaye cin ekta tanyan yahde kte ca, pa niska wašte kinahan nihapi kta.

16 Qa wicoicage itopa kin, hehan deciya hdipi kta ce. Amori kin woaĥtani kin nahaĥin iyatahdepi šni ce.

17 Unkan wi iyaya hehan nina otpaza, qa oceti izita wan, petijanjan ideya wan ko, taku okicasdece ciqon itoopteya iyaya.

18 Anpetu kin he en Jehowa wicotakuye wan Aberam kicage ca heya, Makoce kin de Egupta watpa etanhan, watpa tanka Yuphrate eciyapi hehanyan nicinca wicawaqu kta.

19 Keni kin, qa Qenizi kin, qa Qadmoni kin,

20 Qa ĥeti kin, qa Perazi kin, qa Repaim kin,

21 Qa Amori kin, qa Kanani kin, qa Girgaši kin, qa Jebusi kin.


WICOWOYAKE 16.

1 Unkan Aberam tawicu kin Sari cinca kiciton šni, qa Egupton wikoška wan yuha, Hagar eciyapi.

2 Qa Sari Aberam heciya, Iho Jehowa miye onamataka; ceciye, wikoška wan mduhe cin he ekta ya ye; okini cinca miciton kta, eya. Unkan Aberam Sari oie kin anagoptan.

3 Unkan Sari Aberam tawicu kin, he wikoška tawa, Hagar Egupton kin icu, qa Aberam hihnaku kin tawicu kta e qu; wanna waniyetu wikcemna hehanyan, Aberam Kanan makoce en un qehan hecon.

4 Unkan Aberam Hagar en i, unkan ihdušaka wanhdake cehan, yuhe cin he išta kin on ihakta šni.

5 Unkan Sari Aberam heciya, šicaya ecamiconpi kin he niye en oiyanihde. Miye wikoška wan mduhe cin he cicu, nimaku kin ekta, unkan ihdušaka wanhdake ca išta kin on ihamakta šni, miye niye kici unkiyotahedan Jehowa yaco kta ce.

6 Unkan Aberam Sari heciya, Tokešta wikoška nitawa kin he ninape kin ohna un, token iyonicipi ecen ecakicon wo. Unkan Sari iyoyag ya; unkan najica iyaya.

7 Unkan Jehowa taohnihde wan Hagar tinta kin en iyeya, mini ĥdoka wan ikiyedan, šur canku kin ohna mini ĥdoka he cin hee.

8 Qa heya, Sari tawikoška Hagar, tokiya tanhan yau he? qa toki da he? Unkan, Sari mayuha itoye kin etanhan nawajica ce, eya.

9 Unkan Jehowa taohnihde kin heciya, Niyuhe cin ekta icicawin hde, ca nape kin ihukuya ecihde wo.

10 Kinhan nicinca ota wakage kta, qa ota kin heon yawapi kta šni, Jehowa taohnihde kin Hagar eciya.

11 Qa, Iho ihdunišake cin cinca wanji yaton kte, ca Išmayel eya caš yakiton kta; nicakije cin Jehowa nanihon kin heon etanhan.

12 Kinhan iš ikce wicašta kin heca kta. Wicašta owasin nape apaha wicayanke kta, qa iš wicašta owasin nape apaha yankapi kte, ca hunka wanjin wicaye cin owasin itokam ounye kte, Jehowa ohnihdeye cin eciya.

13 Unkan Wakantanka wanmayake cin he deciya awakita he? eye ca, Jehowa okiye cin, he Wakantanka wanmayadake cin, eya cašton.

14 Heon wakoniya kin he, Tuwe ni qa wanmayake cin tawakoniya eciyapi; he Qadeš qa Bered otahedan wanka.

15 Unkan Hagar Aberam cinca wan kiciton, qa Aberam cinca Hagar ton kin he Išmayel eya caš kiton.

16 Aberam wanna waniyetu wikcemna šahdogan sanpa šakpe, Hagar Išmayel Aberam kiciton kin hehan.


WICOWOYAKE 17.

1 Unkan Aberam wanna waniyetu wikcemna napciwanka sanpa napciwanka, hehan Jehowa Aberam en tanin iciye ca, Taku wakan iyotan wašake cin he miye; mitokam omani qa iyaonpepica šni un wo.

2 Kinhan odakonciciye kta qa, iyakicuya ciyuota kta eciya.

3 Unkan Aberam pustag eĥpeiciya; unkan Wakantanka okiye ca heya,

4 Odakonciciya qa oyate ota ate niyanpi kta;

5 Qa detanhan Aberam eniciyapi kte šni, tuka Abereyam nicaje ee kta; oyate ota ate niyanpi kte cin cicaga ce.

6 Qa nina yuota ciciye ca, oyate cicage kta, niye etanhan wicašta yatapi inanpapi kta.

7 Qa miye niye kici wicotakuye cicage kta, qa taku nitawa nihektam u kte cin hena koya, hecen wakage kta, tohanhanyan wiconi kte cin, hehanhanyan hecetu kta, hecen wakan mayada kta, qa nicinca nihektam u kte cin hena owihanke wanin wakan madapi kta.

8 Makoce en ihdaka yaun kin, Kanan makoce kin he owasin cicu kta, qa tona enitanhan u kte cin hena, qa owihanke wanin tawayapi kta qa taku wakan mayanpi kta.

9 Qa, niye wicotakuye mitawa kin yahduhe kta, niye, nicinca nihektam upi kte cin hena koya, wicoicage tawapi kin en.

10 Qa wicotakuye mitawa miye, qa niye kici, qa nicinca nihektam u kte cin hena koya, yahduhapi kte cin he dee ce. Tona wica un kinhan hena bakiĥdayapi kte.

11 Ce inkpa ha kin banicihdayapi kta qa odakonciciyapi wowapetokton kin hee kta.

12 Wicoicage nitawapi kin tona wica owasin yatipi kin ohna tonpi, qa nicin ca etanhan šni ešta, tuka oyate tokeca cinca, qa mazaska on opetonpi kin owasin, cincatonpi ehantanhan anpetu išahdogan baĥdayapi kta.

13 Tuwe yati kin ohna tonpi qa mazaska nitawa on opetonpi kin he baĥdayapi kta, qa odakonciyapi, niceĥpi kin en he wicotakuye owihanke wanice kta.

14 Tuwe wica baĥdayapi šni ce inkpa ha kin bakiĥdayapi šni kinhan, wicotakuye mitawa naksa, heon wicašta kin he oyate tawa kin etanhan bašpapi kta, Wakantanka Abereyam eciya.

15 Qa detanhan Sari nitawin kin Sari cajedate kte šni, Sara caje kin hee kta ce.

16 Qa he mdawašte kte ca, hetanhan cinca wan cicu kte ca, cinca niciton kte cin he nakun mdawašte kte ca, oyate ota nakun wicašta yatapi tanka hetanhan inanpapi kta, Wakantanka Abereyam eciya.

17 Unkan Abereyam pustag eĥpeiciye ca iĥa, qa cante kin mahen heya, Wicašta waniyetu opawinge cinca kicitonpi kta he? qa Sara waniyetu wikcemna napciwanka cinca wan ton kta he?

18 Hehan, Tokin Išmayel nitokam ni un, Abereyam Wakantanka eciya.

19 Unkan Wakantanka heya, Han; awicakehan Sara nitawin cinca wan niciton kta, qa wicotakuye mitawa kin he kici wahdusuta kta; cinca wicaye kte cin ihektam u kte cin, hena koya wicotakuye owihanke šniyan.

20 Išmayel on nakun naciĥon, on mdawašte kta, cinca ota icaĥye wakiye ca iyakicuya yuota wakiye kta, wicašta yatapi ake nom kicitonpi kte ca, oyate tanka icaĥye wakiye kta.

21 Tuka Izak kici wicotakuye mitawa kin wahdusuta kta, detanhan omaka wanjica kinhan, makoncage kin de en Sara ton kta.

22 Wakantanka ie ca ohinikiye cin, hehan Abereyam itokam wankan ikiyopta.

23 Unkan Abereyam cinhintku Išmayel ikikcu, qa nakun tona iye ti kin ohna wicatonpi kin, tona maza ska iye tawa on opewicaton kin hena koya owasin, tona wica iye ti kin ohna yakonpi kin hena, anpetu kin he en ce inkpa ha kin bawicakihdaya, Wakantanka

24 Abereyam wanna waniyetu wikcemna napciwanka sanpa napciwanka hehan iye ce inkpa ha kin bakiĥdayapi.

25 Qa cinhintku Išmayel waniyetu ake yamni hehan ce inkpa ha kin bakiĥayapi.

26 Abereyam cinhintku išmayel kici, anpetu wanjidan en bawicaĥdayapi.

27 Qa tiyohnaka wicašta owasin, ti kin ohna wicatonpi, qa oyate tokeca etanhan opewicatonpi kin hena koya, owasin Abereyam kici bawicaĥdayapi.


WICOWOYAKE 18.

1 Unkan Mamore utuhu kin heciya, Abereyam wakeya tiyopa kin ekta iyotankehan yanke, ca wiyotanhan hehan Jehowa tanin iciya.

2 Unkan Abereyam wankan etonwan, qa wicašta yamni itokam najinpi wanwicayake ca, wakeya tiyopa kin etanhan itkowicakipe kta e inyang iyaye ca, maka kin en canpeška makehdeya iajin.

3 Qa, Itancan ni išta kin iyokipi ciya hecinhan ceciciya ce, nitaokiye kin etanhan sam iyaye šni wo.

4 Mini onge aupi on siha hdujajapi, qa can kin ihukuya ozi iciyapo.

5 Kinhan aguyapi onšpa cicaupi kta. Nicantepi kin iwakišakapo, heon nitaokiyepi kin en yahipi, qa hehan idadapi kta ce, eya. Unkan token ehe cin ecen econ wo, eyapi.

6 Unkan Abereyam wakeya kin en ohankoya hda, Sara ti kin ekta qa, Aguyapi iyutapi yamni kohanna icu qa pasuta qa aguyapi hmiyanyan kaga wo, eya.

7 Hehan Abereyam wanuyanpi ekta inyang ye ca, ptejincadan wan cepa qa wašte ikikcu, qa he koška wan qu; unkan inaĥniyan pata.

8 Unkan pte asanpi qa pte asanpi ihdi, qa ptejincadan pata qon ikikcu, qa wicitokam ehde, qa iye wicikiyedan najin can kin ihukuya. Unkan wotapi.

9 Qa Sara nitawin kin toki un he? eciyapi. Unkan, Wakeya ohna yanka ce eya.

10 Unkan, Detanhan omaka akihde kinhan, ake niye en cihi kta qa awektunje kte šni. Hehan nitawin Sara cinca wan ton kta. Unkan Sara wakeya tiyopa kin ohna wicašta kin ihektam yanka tuka he nahon.

11 Wanna Abereyam Sara kici wanakaš wotapi, napin kanpi; winoĥinca ayakonpi kin he, Sara wanna ecece šni un.

12 Heon Sara cante mahen iĥa qa, Wamakanka hehan, qa mayuha iš nakun wicaĥinca ešta imduškin kta he? eya.

13 Unkan Jehowa Abereyam heciya, Tokeca e Sara iĥa qa, Awicakehan wamakanka hehan cinca waton kta he? eya he?

14 Jehowa taku wanji okitpani tukte e he? Tohantu kte cin ake niye en cihi, qa Sara hokšidan wan ton kta.

15 Hehan Sara kokipe ca heon anakiĥbe ca, Iwaha šni ce, eya. Unkan, Hiya iyaha ce, eya.

16 Hehan wicašta qon heciya tanhan najinpi, qa Sodom ektakiya etonwanpi; unkan Abereyam awicaye kta e om iyaya.

17 Unkan Jehowa heya, Taku ecamon kte cin he Abereyam anawakiĥbe kta he?

18 Abereyam iš oyate tanka, qa wašaka un kte ca iye eciyatanhan oyate maka ohnaka owasin yawaštepi kta;

19 Qa de sdonwakiye, cinca wicaye cin, tiyohnaka kin iyahna taku owotanna qa ecetu econ wicaši kta, qa Jehowa tacanku kin okicipapi kta, hecen Jehowa Abereyam token wahoye cin owasin kicicaĥi kta.

20 Unkan Jehowa heya, Sodom qa Gomora ceyapi kin he tanka, qa waĥtanipi kin teĥika e nawaĥon, heon

21 Nakaha kun mde ca ceyapi kin mahiyohi kin ocowasin iyececa econpi kinhan sdonwaye kta, qa ecece šni kinahan sdonwaye kta ce, eya.

22 Unkan wicašta qon hetanhan iyayapi, wa Sodom en ipi, qa Abereyam nahaĥin Jehowa itokam yanka.

23 Qa Abereyam ikiyadan hinajin qa, Tona oĥan owotanna waĥtanipisa om ihang wicayaye kta he?

24 Okini wicašta owotanna wikcemna zaptan otonwe kin en unpi ešta ihang yaye kta he? Wicašta owotanna wikcemna zaptan kin hena on, otonwe en unpi kinhan, otonwe kin itonyape kte šni he?

25 Wicašta oĥan owotanna waĥtanipisa om ihang wicayaye kta seca; tokadan hecanon kte šni. Tona owotanna waĥtanipisa iyecen ecawicakiconpi kin he iyonicipi šni. Maka kin owancaya wayaco un kin he woyaco econ kte šni he? eya.

26 Unkan Jehowa heya, Wicašta owotanna wikcemna zaptan Sodom otonwe en iyewaye cinhan, hena on otonwe kin ocowasin itonwape kta ce.

27 Unkan Abereyam ayupte ca, Maka mdu qa cahota hemaca qeyaš mayuhe cin taku ewakiye kta on iapi iwacu.

28 Okini wicašta owotanna wikcemna zaptan kin en zaptan ope kte šni seca; zaptanna kin hena on otonwe kin ocowasin ihang yaye kta he? eya. Unkan, Ihang waye kte šni, hen wikcemna tom sanpa zaptan iyewaye cinhan, eya.

29 Unkan ake ie kta e hda, qa, Okini hen wikcemna tom iyewicayapi kta, eya. Unkan, Wikcemna topapi on ecamon kte šni, eya.

30 Unkan, Mayuha ceciciye canniye maye šni wo; iwae kta ce. Okini wikcemna yamni hen iyeyapi kta seca, eya. Unkan, Wikcemna yamni hen iyewicawaye cinhan ecamon kte šni, eya.

31 Unkan, Tokin Mayuhe cin taku ewakiye kta e epen. Okini wikcemna nonpa hen iyeyapi kta seca, eya. Unkan wikcemna nonpa on ihang waye kte šni ce, eya.

32 Unkan, Itancan ceciciye canniye maye šni wo; wancadan iwae kta ce. Okini wikcemna en iyeyapi kta seca, eya. Unkan wikcemna on ihang waye kte šni ce, eya.

33 Unkan Jehowa Abereyam okiya ohinikiye cin hehan toki iyaya, qa Abereyam ekta hda.


WICOWOYAKE 19.

1 Unkan ĥtayetu ehan ohnihde wicaye cin nom Sodom en hipi; he icunhan Lot Sodom tiyopa kin en iyotankehan yanka, unkan Lot wanwicayke ca itkowicakipe kta najin hiyaya, qa wicitonkam patuš inajin.

2 Qa hewicakiya, Itancan ceciciyapi, wati kin en yapo, he wowidake mayaduhapi, heon hanyetu kin de wati kin en yukanpo. Siha kin hdujaja po, qa hanhanna yektapi, qa tokiya dapi hecinhan ekta katinyan yapo, ewicakiya. Unkan, Hiya, ocanku kin de ohna

3 Tuka nina cinwicakiya; unkan aguyapi napohye codan špan ye ca nakun wowicakihan; unkan yutapi.

4 Iwankapi kta itokam, Sodom otonwe wicašta kin owasin tipi kin he aohduteyapi, hokšidan wicaĥinca ko owasin, otonwe ihanke anokatanhan, henana otonwe ohnaka kin owasin kawitaya iheya.

5 Qa Lot kipanpi, Wicašta nom hanyetu kin de yati en hipi kin tukte epi he? Tankan u wicaši wo; sdonwicunyanpi kte, eyapi.

6 Unkan Lot ti kin etanhan inanpe, ca tiyopa kin ecen icu,

7 Qa, Hunka wanjin ciyapi, ceciciyapi ce, ihnuhan hecen šicaya ecanonpi kin.

8 Micunkši nonpapi kin nahaĥin wicašta sdonye šni yakonpi, heniyos eicupi, qa token yacinpi ecen wicayakuwapi kta, tuka wicašta kin dena conkaške mitawa ohanzi ihukuya hipi kin heon takudan ecawicakiconpi šni po, ewicakiya.

9 Unkan, Tokan hiyaya wo. Wicašta kin de oyate tokeca, tuka den un kta wacin, qa hi qa he unyacopi wacin. Heon ihomeca niye iyotan šicaya unnicuwapi kta, oyate kin eyapi, qa Lot nina paškicapi qa tiyopa kin kaptujapi kta e en yapi.

10 Unkan ohnihde unpi kin tiyopa kin yuganpi, qa Lot ti mahen hdicu yapi, qa tiyopa kin onatakapi.

11 Unkan oyate kin wicašta cistina wicašta tanka ko, oyate otonwe ohnaka kin owasin, tiyopa kin en hiyeye cin hena išta gonge wicayapi, heon tiyopa kin yutantan akitapi.

12 Unkan ohnihde unpi kin Lot heciyapi, Nakun den takuyaya yukan he? takoš yaye cin nicinkši, nicunkši, qa taku tona otonwe kin ohna duhe cin, de etanhan om tankata inanpa wo.

13 Otonwe kin de ihang unyanpi kta, heon unhipi; oyate kin de owasin woaĥtani hoyapi, qa Jehowa itokam oiyahde iciyapi, heon otonwe kin de owihanke ye unhipi.

14 Unkan Lot tankata inanpe, ca wicašta takoš wicaye kte cin, hena hewicakiya, Otonwe kin de etanhan tankata inanpapo; Jehowa otonwe kin de ihanke ye kta ce. Tuka takoš wicaye kte cin Lot cetunhdapi.

15 Anpao hinanpa, unkan ohnihde unpi kin Lot inaĥni yapi, qa, Najin wo; nitawin ehdaku wo, qa nakun nicunkši nonpa den unpi kin, okini otonwe waĥtani kin en awihnuniniyanpi kta nace.

16 Tuka ihduwiyeyapi šni; unkan ohnihde unpi nape etanhan wicayuzapi, Lot, qa tawicu, qa cunwintku nonpa nape kin wicayuzapi; Jehowa hena onšiwicakicda, he etanhan otonwe kin tankan ewicayayapi.

17 Otonwe tankan awicaipi qa unman heciya, Napa wo, ni iciya wo. Ihnuhan nihektam eyatonwe cin. Omdaye kin ohna tuktedan inajin šni. He kin heciya onapa wo; hecen yani kta ce.

18 Unkan Lot hewicakiya, hiya, Itancan ceciciya ce:

19 Wowidake yaya nitokam wopida iyeiciya, qa nitowaonšida kin

icantoyahnake cin he miye. Tuka ĥe onawape kte cin owakitpani kta. Okini taku šica hiyohimaye ca mate kta, kowakipa.

20 Heon ceciciya, otonwe wan cistina den aškadan he cin, hee iyowahi kta owakihi kta. Ceciciya, heci ye mayan wo; cistina tuka hecen on minagi kin ni kta.

21 Unkan, He wopida kin aciyupte kta; otonwe cistina kin he ihang waye kte šni.

22 Onapa wo; inaĥni wo. Tohan ehan yai šni hehanyan token waĥan kte šni, eciya He etanhan otonwe kin he Zohar eciyapi.

23 Wi toka hinanpa hehan Lot Zohar iyohi.

24 Unkan hehan Jehowa magaju ya, Sodom Gomora heniyoza kiya inyan zi peta ko Jehowa maĥpiya eciyatanhan ahinhe wicaya.

25 Otonwe kin hena owihanke wicaya, omdaye ko ocowasin, qa tona otonwe kin en ounyanpi, qa makoce kin hen peji koya.

26 Tuka Lot tawicu kin hakikta, unkan tancan kin tokeca hinhde ca miniskuya icu.

27 He icunhan, hanhanna Abereyam kikta, qa Jehowa okiye ciqon en etkiya ya.

28 Qa Sodom, Gomora, makoce ihdukšan koya atonwan; unkan makoce kin he etanhan šota wan, maza šdoyapi oceti šota iyececa wankantkiya inanpe cin wanyaka.

29 Jehowa Omdaye otonwe kin hena, owikanke ye cin he icunhan, Abereyam kiksuye ca otonwe ohna Lot ounye cin ihang wicaye cin hetanhan Lot tankan iyaye ya.

30 Unkan Lot Zohar etanhan itawankanhde ye, ca ĥe wan akan cunwintku napin om e ounyan, Zohar he en un kte cin he wikopa heon, qa makoĥdoka wan cunwintku napin om oti.

31 Unkan tokapa kin he tankaku kin hecen eciya, Ate unye cin wanna wicaĥinca, qa maka ohnaka wanna wicašta wanica, maka akan econpi qon iyecen, tuwedan unkiye en hi kte šni.

32 Iho we, ate miniša yatke unkiye kta, qa kici unwanke kte; hecen on ate etanhan wicoicage unhdoyapi kta.

33 Hanyetu, unkan atkuku miniša yatke kiyapi. Tokapa kin he tokaheya atkuku kici iwanka, tuka atkuku kin cunwintku en hiwanke cin he sdotkiye šni, nakun kikta kin.

34 Ihanhanna tokapa kin he tankaku kin heciya, Hinhan ate kici imunka; ecin ake hanyetu kinhan, miniša yatke unkiye kte ca niš ito kici nunke kte, hecen on ate etanhan wicoicage unhdoyapi kta.

35 Unkan ake ihanyetu, unkan atkuku miniša yatke kiyapi; iš ito hakakta kin atkuku kici iwanka. Iš ake cunwintku en hiwanke cin sdotkiye šni, qa kikta kin nakun.

36 Hecen Lot cunwintku napin atkuku etanhan hokšin itpihnakapi.

37 Tokapa kin hokšidan wan ton qa Moab eya caš kiton. He Moab oyate ate yapi anpetu kin dehan aiyahdeya.

38 Unkan hakakta kin iš eya hokšidan wan ton qa, Benami eya caš kiton. He Amon cinca kin anpe dehan aiyahdeya ate yapi.


WICOWOYAKE 20.

1 Hehan Abereyam makoce itokaga kin ekta ihdaka ye ca, Qadeš qa šur otahedan iyotanke ca Gerar en ounyan.

2 Qa Abereyam tawicu Sara ke ca Mitankši kin dee ce, eya. Unkan Gerar wicašta yatapi Abimelek, he ekta ye wicaši qa Sara icu.

3 Unkan hanyen, Wakantanka Abimelek ekta hi, qa wowihanmde wan en heciya, Iho nite, winoĥinca iyacu kin he wicašta wan tawicu kin heca nakaeš.

4 Tuka Abimelek nahaĥin Sara ikiyedan wanke šni, qa heya; Itancan oyate owotanna wan he nakun te wicayaye kta he?

5 Mitankši kin dee, emakiye šni he? qa winyan kin iš Timdo waya ce, emakiye šni he? Micante kin ecedan qa minape iyecetu kin on hecamon.

6 Unkan Wakantanka wowihanmde kin en heciya, Miš nakun nicante ecedan kin en hecanon kin sdonwaya qa, heon ecihdaku, miye en wayaĥtani kte šni, qa dutan kte cin iyowin ciciye šni.

7 Qa wanna, iho, wicašta qon tawicu kin kicu wo, iš wicašta wokcan kin heca, kinhan niye on cekiye kta, hecen yani kta; tuka ake yecu šni kinahan nite kte ca nakun taku nitawa kin owasin, he sdonya wo.

8 Unkan Abimelek hanhanna hin kikta, qa ookiye wicayuhe cin owasin wicakico, qa hena owasin owicakiyaka: Unkan wicašta kin nina kokipapi.

9 Unkan Abimelek Abereyam kico qa, Tokeca e hecaunyeconpi? Qa niye en wawaĥtani kin tukte e on woaĥtani tanka wan miye qa oyate mitawa ko iyahde unyayapi? Woecon wan econpi kta iyecece šni tuka hecamiyecon, eciya.

10 Qa, Taku wandaka on hecen ecanon he? Abimelek Abereyam, eciya.

11 Unkan Abereyam heya, Tuwedan deciya Wakantanka ohoda šni qa mitawin on maktepi kta kepce cin heon hecamon;

12 Qa awicakehan tankši waya ce. Ate waye cunwintku kin hee, tuka ina tawa šni, qa mitawin ee kta mduza.

13 Qa Wakantanka ate ti kin etanhan ihdaka ye maye cehan winyan qon hewakiya; Taku wašta ionšimayada kte cin dee ce. Makoce owasin tokiya kašta en unki kinhan, Timdo emakiya wo, epe ciqon, eya.

14 Hehan Abimelek taĥin wanuyanpi ikikcu, qa tatanka qa hokšidan wicinyanna ko iwicakikcu qa Abereyam qu; tawicu Sara nakun kicu.

15 Qa Abimelek heya, Mitamakoce nitokam wanka ce; tukten niišta iyonicipi kinhan hen iyotanka wo.

16 Qa Sara heciya, Iho nitimdo mazaska kektopawinge waqu; iho he niišta akaĥpe kte cin ee, tona nici unpi kin owasin en, qa tokan nakun owasin en; hecen Sara iyopeyapi.

17 Hehan Abereyam Wakantanka icekiya; unkan Wakantanka Abimelek asni yan, tawicu kici qa wikoška yuhe cin owasin. Unkan cinca tonpi.

18 Jehowa, Sara Abereyam tawicu kin on etanhan, Abimelek tiyohnaka tawa owasin tamnipi kin suksuta onawicataka tuka qon.


WICOWOYAKE 21.

1 Unkan Jehowa heye ciqon, he iyecen Sara ekta hi, qa Jehowa, eciye ciqon, he iyecen ecakicon.

2 Unkan Sara ihdušake ca Abereyam okanta cinca wan kiciton; Wakantanka eye ciqon iyehantu qehan.

3 Unkan Abereyam cinhintku kicitonpi, Sara ton kin he, Izak eya caš kiton.

4 Qa Abereyam Izak bakiĥdaya anpetu išahdogan tonpi kin ehantanhan, Wakantanka econ ši qon iyecen.

5 Abereyam wanna waniyetu opawinge, hehan cinhintku Izak kicitonpi.

6 Unkan Sara heya, Wakantanka iĥa mayan, qa tona naĥonpi kin imiciyuškinpi kta.

7 Qa Sara hokšiyoqopa azin kiye kte cin, tuwe Abereyam eciye kta he? wicaĥinca tuka cinca weciton kin, eya.

8 Unkan hokšidan kin tanka aye ca azin ayaštan kiyapi. Unkan Izak azin ayaštan kiyapi anpetu kin he en, Abereyam wohe ca wicota wicakico.

9 Unkan Hagar Egupton kin cinhintku Abereyam kiciton kin he, wowiĥaĥa kin he Sara wanyake ca;

10 Wikoška kin de cinhintku kin iyahna tankan ye wicaya ye. Wikoška kin de cinhintku kin, micinkši Izak kici woyuha tawaye kte šni, eya.

11 Unkan oie kin he, Abereyam išta kin en teĥike ĥinca, cinhintku kin heon etanhan.

12 Unkan Wakantanka Abereyam heciya, Wikoška duhe cin, qa hokšidan kin on etanhan, niišta kin en teĥike šni nunwe. Taku Sara eniciye cin owasin ecen ho kin anagoptan wo. Izak he en wicoicage nitawa kin caje yatapi kta.

13 Wikoška cinhintku kin nicinkši kin hee, heon he nakun oyate wan icaĥ wakiye kta ce.

14 Unkan Abereyam hanhanna hin kikta, qa aguyapi mini apaĥta wan ahna icu, qa Hagar qu, taĥpa kin akan ehnaka, hokšidan nakun qa toki ye ši. Unkan iyaye ca Beršeba tinta kin onuni.

15 Unkan mini apaĥta kin etanhan mini wanna yahepapi, qa hokšidan kin canhaka wan ihukuya eĥpekiya;

16 Qa iyaye ca iyotakons iyotanka kitana tehan, wanhinkpe kihiyeyapi hehanyan: Hokšidan te kte cin wanwahdake kte šni ce, eya; heon aisinyan iyotanke ca hoyeye ca ceya.

17 Unkan Wakantanka hokšidan ho kin nahon, qa Wakantanka taohnihde maĥpiya eciyatanhan Hagar kipan, Hagar taku yaka he? Wakantanka he oyanke kin etanhan hokšidan ho kin nahon. Kokipe šni wo.

18 Najin qa hokšidan kin ikikcu qa, nape kin on hduha wo. Iye oyate tanka wan icaĥ wakiye kta ce, eya.

19 Qa Wakantanka winyan išta kin yuĥdoka, unkan miniĥdoka wan wanyake ca ekta i, qa mini apaĥta kin iyatahde ye ca hokšidan kin yatke kiya.

20 Unkan Wakantanka hokšidan kin kici un; hecen tanka icage ca tinta kin en ounye ca itazipa on waoka.

21 Qa Paran tinta kin en ounye ca hunku kin Egupta makoce kin etanhan, tawicu kte cin kiciyuza.

22 Unkan hehan Abimelek qa taakicita tancan Pikol henioza Abereyam heciyapi; Taku ecanon kin owasin en Wakantanka oniciya.

23 Iho hecen eya wo, Wakantanka namaĥon cihnaye kte šni, nicinkši nitakoja ko wicawahnaye kte šni, taku wašte ecamiyecon kin iyecen ecacicon kta, makoce en ounwaye cin nakun.

24 Unkan, Miš ecen eya wakonze kta ce, Abereyam eya.

25 Hehan miniĥdoka wan Abimelek taokiye kin kipi qon, he Abereyam cajeyate ca he on Abereyam Abimelek iyopeya.

26 Unkan, Tuwe hecon kin sdonwaye šni, qa ni nakun omayakidake šni, nakun miš he nawaĥon šni, nakaha heceyedan, eya.

27 Unkan Abereyam taĥinca wanuyanpi pte wanuyanpi ko ikikcu, qa hena Abimelek qu; unkan napin odakota wan kicicagapi.

28 Hehan Abereyam taĥinca cinca wiyedan šakowin akipam ewicaĥde.

29 Unkan Abimelek Abereyam heciya, Taĥinca wiyedan šakowin kinukan ewicayahde kin he taku he.

30 Unkan Miniĥdoka kin de miš waqe cin he yuotaninpi kte cin, heon taĥinca wiyedan šakowin kin hena minape kin etanhan iyacu kta, eya.

31 Unkan heon etanhan makoce kin he Beršeba eciyapi, napin heciya Wakantanka namaĥon eya, ekiciyapi.

32 Unkan Beršeba hen odakota wan kicicagapi; hehan Abimelek najin taakicita tancan nakun qa Pilištim tamakocepi kin ekta hdapi.

33 Unkan Abereyam Beršeba heciya taškoju wan oju, qa hen Jehowa Taku wakan owihanke wanica hoyekiya.

34 Qa Abereyam Pilištim tamakocepi kin en anpetu ota ounyan.


WICOWOYAKE 22.

1 Unkan hena owasin iyohakam, Wakantanka Abereyam iyutan ye ca heciya, Abereyam, eya houkiya. Unkan, Iho miye ce, eya.

2 Unkan, Nicinkši heceyedan wašte yakidake cin Izak he icu, qa Moriya makoce kin ekta ye ca heciya ĥe wan ociciyake kte cin he akan petan wahdušna wo, eya.

3 Unkan Abereyam hanhanna hin kikta, qa šuktanka šonšonna aqin kiton, qa koška nom iwicakikcu cinhintku Izak nakun, can on wošna kte cin he kakse ca, najin qa hena om, makoce tukte en Wakantanka cajeyate ciqon heciya iyaya.

4 Anpetu iyamni Abereyam wankan etonwe ca, tukten ke cin he tehan tanhan wanyaka.

5 Qa Abereyam koška wicayuhe cin hewicakiya, Den iyotankapo šuktanka šonšonna iyahna, qa miš hokšidan kici kan unkipi hinhan canpeška makehdeya unkanpi, qa den dukanpi kin en unhdipi kta.

6 Qa Abereyam can on wašna kte cin icu, qa cinhintku Izak akan ehnake ca peta isan ko nape kin en icu, qa sakim iyayapi.

7 Unkan Izak atkuku Abereyam kici okiye ca, Ate, eya. Unkan Micinkši nawaĥon ce, eya. Unkan, Iho peta can ko yukan, tuka woteca kin wošnapi on tukte e he? eya.

8 Unkan, Micinkši Wakantanka taĥin wanuyanpi wakiyušnapi on okide kta, eya. Hecen sakim yapi.

9 Qa wanna tukten Wakantanka ye ši qon hen hiyohipi, qa hen Abereyam wahna wošnapi wan kage ca, cinhintku Izak iyakaške ca wahna wošnapi kin akan ekihnaka, can kin iwankam.

10 Qa cinhintku te kiye kta e nape kiyugate ca isan kin ikikcu.

11 Hehan maĥpiya kin eciya tanhan Jehowa ohnihde ye cin kipan, Abereyam, Abereyam, eya. Unkan Nawaĥon ce, eya.

12 Unkan, Hokšidan kin ekta ninape kin ye kiye šni, qa takudan ecakicon šni wo. Wanna niye Wakantanka ikoyape cin sdonwaya ce; nicinkši heceyedan, tuka mayaqu kta wicayada he etanhan, eya.

13 Hehan Abereyam wankan etonwe ca, inyun iĥeyata tamdoka wan oteĥi ohna he kin on ikoyag najin, he wanyake ca, Abereyam ekta i, qa tamdoka kin icu, qa cinhintku kin hee kiya hee petan wošna.

14 Qa Abereyam makoce kin he, Jehowa wiwanhdake kta, eya caš ton; heon Jehowa he tawa kin akan tanin iciye kta ce, nahaĥin eyapi.

15 Unkan maĥpiya kin eciya tanhan Jehowa ohnihde ye cin inonpa akihde Abereyam kipan;

16 Miye kaeš caje mihdate Jehowa eya; Taku ecanon kin de nicinca wanjidan tuka itonyakipe šni;

17 Heon wowašte on ciyawašte kta, nicinca iyakicuya yuota wakiye kta. Maĥpiya wicanhpi iyena, qa miniwanca kahda wiyaka sukaza iyeye cin iyena, taku nitawa iyacin kte ca, nicinca toka wicayapi kin otonwe tawapi kin yuhapi kta.

18 Qa mioie kin anayagoptan kin heon nicinca kin on maka kin oyate owasin wicayawaštepi kta ce, eya.

19 Unkan Abereyam koška wicayuhe cin ekta hda; unkan najinpi qa yuwitaya Beršeba ekta hdapi; qa Abereyam Beršeba en ounyan.

20 Hena owasin iyohakam Abereyam hecen eya okiyakapi; Milka he nakun nicinye Naĥor he cinca kiciton.

21 Uz tokapa kin hee, qa sunkaku Buz, qa Qemuel Aram he atkuku;

22 Qa Kesed, qa ĥazo, qa Pildaš, qa Idlap, qa Betuel.

23 Unkan Betuel he Rebeka kicitonpi. Hena šahdogan kin Milka he Naĥor Abereyam cincu kin kiciton.

24 Unkan tawicu tokeca kin, Ruma eciyapi he Teba, qa Gaham, qa Taĥos, qa Mahaka hena wicaton.


WICOWOYAKE 23.

1 Unkan Sara waniyetu opawinge sanpa wikcemna nonpa sanpa šakowin henakeca, waniyetu kin hena Sara ni.

2 Hehan Sara ta, Arba otonwe kin heciya, ĥebron Kanan makoce kin etu hee. Unkan Abereyam Sara on iyokišice ca akiceye kta e en hi.

3 Hehan Abereyam tawicu te cin itokapa tanhan najin qa, ĥet cinca wicaye cin owicakiya.

4 Qa, Miš wicašta ihdaka waun qa aškatudan nicipi wahimdotanka, wicašta hnakapi mduhe kta e niyepi om maqupo; kinhan makite cin mitokapa tanhan wehnake kta ce, eya.

5 Unkan ĥet cinca wicaye cin ayuptapi, qa Abereyam heciyapi;

6 Itancan anaungoptanpo: Wicašta yatapi wakan unkiyepi cokaya henica. Wicašta hnakapi unhapi kin tukten iyonicipi kin nicite cin en kihnaka wo. Unkiš wanjidan kašta wicašta hnakapi unhapi kin hen nicite cin yehnake kta e teĥinda kte šni.

7 Unkan Abereyam najin qa ĥet cinca wicaye cin oyate makoce yuhapi kin wicitokam apatuja.

8 Qa owicakiye ca, Makita mitokapa tanhan wehnake kte cin he iyonicipipi hecinhan anamagoptanpi, qa Epron Zohar he cinhintku cin makiyapo.

9 Kinhan Makpela imnija oĥdoka yuhe cin, tamaga ihanke en un kin, mazaska iyenakeca kin heon maqu kte cinhan, niyepi cokaya wicašta hnakapi wan mduhe kta ce, ewicakiya.

10 Unkan Epron ĥet cinca wicaye wicehna ounyan; qa Epron ĥeti kin Abereyam ayupta; ĥet cinca wicaye cin, otonwe tiyopa ohna upi kin hena owasin naĥonpi;

11 Hiya, Itancan namaĥon wo. Maga kin cicu; imnija oĥdoka en un kin he nakun cicu. Mitaoyate cinca wicaye cin wanmayakapi he cicu. Nicite cin kihnaka wo, eya.

12 Unkan Abereyam oyate makoce tawapi kin wicitokam patuja.

13 Qa ia, Iho amayadupte cinahan, namaĥon wo. Maga kin on mazaska cicu kta. Icu wo; kinhan makite cin wehnake kta, Epron eciya, oyate makoce yuhapi kin hena naĥonpi.

14 Unkan Epron Abereyam ayupte ca heciya;

15 Itancan namaĥon wo. Maga kin mazaska opawinge topa iyehantu ce; tuka unkiyotahedan he taku? Nicite cin ekihnaka wo.

16 Unkan Epron ie cin he Abereyam anagoptan, qa mazaska opawinge tom wopeton icupi kin heca Abereyam aspe ye ton qa qu, he Epron ĥet cinca wicaye cin naĥonpi cajeyate ciqon hee.

17 Unkan Epron tamaga Makpela en wanka, Mamore iyotakons he qu; maga kin imnija oĥdoka he en wanke cin he nakun, qa can tona he en han qa tona ihdukšan he cin he nakun owasin;

18 Abereyam tawa kte cin, ĥet cinca wicaye cin tona otonwe tiyopa kin ohna yapi kin he wanyakapi.

19 Hehan Abereyam tawicu Sara ekihnaka; Makpela maga imnija oĥdoka kin he en, Mamore ikiyedan, ĥebron Kanan makoce kin etu hee.

20 Unkan maga imnija oĥdoka iyahna, Abereyam wicašta hnakapi on yuhe kte cin, ĥet cinca wicaye cin qupi.


WICOWOYAKE 24.

1 Unkan Abereyam wanna wicaĥinca omaka ota; unkan Jehowa taku owasin en Abereyam yawašte.

2 Unkan Abereyam he taokiye tiyohnaka tawa tokapa kin, taku yuhe cin owasin awanyag un kin heciya; Ninape kin miceca ihukuya ekihnaka wo;

3 Kinhan, Jehowa Taku wakan maĥpiya maka ko yuhe cin namaĥon, eye ciciye kta, Kanani oyate om manke cin cunwintkupi kin etanhan micinkši on winoĥinca iyacu kte šni.

4 Tuka mitamakoce qa mitakuye kin hena ekta de kte ca, hetanhan micinkši Izak on winoĥinca iyacu kta, kehe kta ce, eya.

5 Unkan, taokiye kin heya, Okini winoĥinca kin makoce kin de ekta omape kta tawatenye kte šni; hecinhan makoce etanhan yau qon, nicinkši ake ekta ye wakiye kta he?

6 Unkan, Ihnuhan micinkši icicawin heciya ye yakiye cin.

7 Taku Wakan maĥpiya yuhe cin, ate ti kin etanhan qa makoce wan en matonpi kin etanhan, imacu qa omakiye ca, Makoce kin de nicinca waqu kta ce, eya konza, he taohnihde kin nitokam ye ši kta, kinhan micinkši kin on heciya tanhan winoĥinca wan iyacu kta

8 Winoĥinca kin onipe kta tawatenye šni, hecinhan iyakonze kin de on iyaonpepicašni yaun kta, tuka micinkši heciya ye yaye kte šni ce.

9 Unkan taokiye qon nape kin iye yuhe cin Abereyam ceca kin ihukuya ekihnake ca ecen eya konza.

10 Qa ookiye kin, iye yuhe cin camo tawa kin etanhan, camo wikcemna, qa iye yuhe cin taku wašte tawa kin owasin etanhan icu, qa hena yuha iyaye ca Naĥor otonwe kin ekta i, Aram watpa otahedan etu.

11 Qa otonwe kin itankan miniĥdoka ikiyedan, camo kin canpeška makehdeya inajin wicakiya, ĥtayetu mini huwe ipi eca iyehantu.

12 Qa heya, Jehowa Abereyam mayuhe cin Wakan nida ceciciya, nakaha tanyan ihuni makiye ca Abereyam mayuhe cin he wowašte ecakincon ye.

13 Miniĥdoka kin ekta nawajin; qa otonwe kin wicašta cunwintkupi kin mini huwe upi kta.

14 Qa wikoška wan tuwe kašta hewakiye kta; Wakiškotpa nitawa kin au wo, mini mdatke kta ce; unkan, Yatkan ye qa camo nitawa kin nakun yatke wicawakiye kta, eye cinhan, tokin nitaokiye Izak yuhen yakahnige cin hee, kinhan mayuhe cin wowaonšida ecayecon

15 Unkan iš ia nahaĥin ayaštan šni ehan, Rebeka u, Abereyam cincu Naĥor tawicu Milka he cinhintku Betuel he cunwintku kin hee, wakiškotpa hiyeta onpe ca u.

16 Wikoška owanyag wašte ĥinca, hokšiwina, qa wicašta tohini sdonye šni, miniĥdoka kin ekta kun ye ca wakiškotpa kin ojudan icu qa wankan hiyu.

17 Unkan ookiye qon itkokim inyang ye ca, Wakiškotpa duhe cin etanhan mini onge yatke makiya wo, eya.

18 Unkan, Itancan yatkan ye, eye ca wakiškotpa kin nape kin on kun akihde, qa yatke kiya.

19 Unkan ayaštan hehan, Camo nitawa kin nakun hena on mini awau kta, yatkan ayaštanpi kin hehanyan, eya.

20 Qa inaĥni qa wakiškotpa tanka kin okaštan, qa inyanka miniĥdoka kin ekta mini huwe ya heon, qa camo kin owasin mini wicakahi.

21 Unkan wicašta kin yušinyaye ca taku eye šni, canku ohna u kin he Jehowa ohinniyan tanyan ikiyuštan kta hecinhan he sdonye kta.

22 Unkan camo kin mini yatkan ayaštanpi, hehan wicašta qon mazaskazi maza oin tanka, mazaska hanke iyecen tke, he icu qa nakun maza huhu nom mazaska wikcemna iyecetu, hena owasin wikoška nape kin en ye kiya;

23 Qa, Tuwe hunkake yaya he? Omakiyaka wo, niyate ti kin ohna unkiwankapi kta okan he? eya.

24 Unkan, Milka cinhintku Betuel Naĥor kiciton kin he cunwintku kin miye ce, eya.

25 Qa, Peji puze ca taku yutapi ko ota, qa nakun wankapi kta okan ce, eciya.

26 Unkan wicašta qon pamahdedan yanke ca Jehowa cekiye ca,

27 Jehowa Abereyam mayuhe cin taku wakan da kin he yawaštepi nunwe. Towicake towaonšida ko mayuhe cin ektakiya ayuštan šni, tuka mayuha sunkaku ti kin canku kin ohna Jehowa amau ce, eya.

28 Unkan wikoška kin dus hde ca iye hunku ti kin en hena owasin oyaka.

29 Rebeka timdoku wan yukan, Laban eciyapi, qa Laban iš dus iyaya wicašta qon ekta miniĥdoka kin en.

30 Laban oin tanka, qa maza huhu tankšitku nape kin akan wanyake ca Rebeka tankšitku oie ye cin, Wicašta kin hecen emakiya eye cin he nahon qa, hehan wicašta qon miniĥdoka kin ekta, camo kin icaĥda najin kin en hi.

31 Qa heya, Jehowa he niyawašte kin u wo. Tokeca tankan nayajin he? Miš tipi kin wanna wiyeya wakaga, camo yukanpi kte cin nakun.

32 Unkan wicašta qon tipi kin ekta hi; unkan camo kin kiyuške ca peji puza taku yutapi ko camo kin qu, qa mini on siha hdujaja kta wicašta om hi kin nakun hdujajapi kta e au.

33 Qa woyute nakun qu. Unkan, Taku on wahi kin owahdake šni kinhan onšpadan wate kte šni ce, eya. Unkan, Ia wo eya.

34 Unkan, Abereyam tahokšidan wan he miye:

35 Qa Jehowa he mayuhe cin nina yawašte, qa taĥin wanuyanpi qu, qa pte, qa mazaska, qa mazaskazi, qa wicašta winyan ko wowindag wicaye cin, qa camo, qa šuktanka šonšonna, hecen wicašta okinihan.

36 Qa Jehowa he mayuhe cin nina yawašte, qa taĥin wanuyanpi qu, qa pte, qa mazaska, qa mazaskazi, qa wicašta winyan ko wowindag wicaye cin, qa camo, qa šuktanka šonšonna, hecen wicašta okinihan.

36 Qa mayuhe cin tawicu kin Sara cinca wanton, mayuhawanna wicaĥinca hehan he kiciton, unkan taku yuhe cin owasin kicu.

37 Qa Kanani makoce tawapi kin en manke cin he cunwintkupi kin etanhan micinkši on winoĥinca duze kte šni:

38 Tuka hunkake wicawaye cin tipi kin ekta de kte ca, takuwicawaye cin etanhan micinkši on winoĥinca wan duze kta ce, mayuhe cin eya konza, keye maši.

39 Unkan, Okini winoĥinca kin mici u kte šni, mayuhe cin ewakiya.

40 Unkan, Taku wakan wada Jehowa itokam mawani kin, he taohnihde wan nici ye ši kte ca, mitakuye qa ate ti kin etanhan, winoĥinca wan micinkši on duze kta e, canku yaye cin tanyan ihuni niciye kta ce.

41 Tuka taku eya konze ciciye cin nihiyahde kte šni, takuwicawaye cin ekta de cinhan, qa nicupi šni kinhan, hehan taku eya konze ciciye cin iyahde niciye kte šni, emakiya.

42 Unkan nakaha miniĥdoka kin ekta wahi qa hepa, Jehowa Abereyam mayuhe cin he wakan nida, canku ohna wau kin tanyan ihuni mayakiya hecinhan;

43 Iho miš miniĥdoka kin icaĥda nawajin qa wikoška wan mini huwe hiyu qa, Wakiškotpa duhe cin etanhan mini onge yatke makiya ye, ewakiye kta.

44 Unkan, Yatkan ye, qa nakun camo nitawa kin mini wicawakahi kta ce, emakiye cinhan, winoĥinca wan mayuhe cin cinhintku yuze kta e Jehowa kahnige cin hee kte.

45 Miš cante mahen ia nahaĥin mdaštan šni, unkan inyun Rebeka hinanpe ca miniĥdoka kin ekta kun i qa mini icu; unkan, Tokin yatke mayakiyen, ewakiya.

46 Unkan tawakiškotpa kin inaĥniyan kun ahi qa, Yatkan ye, qa camo nitawa kin nakun woyatke wicawaqu kta ce, eya; unkan mdatke ca camo kin nakun yatkanpi.

47 Unkan imonge ca, Tuwe cunwintku niyan he? ewakiya. Unkan Betuel cunwintku he miye, Naĥor cinhintku Milka kiciton kin hee. Hehan oin tanka ite kin akan ewahnaka, maza huhu nakun nape kin akan.

48 Qa pamahdedan manke ca Jehowa cewakiya, Jehowa Abereyam mayuhe cin taku wakan da kin he mayuhe cin cinhintku kin on, mayuhe cin sunkaku cunwintku iwacu kta e canku wicaka ohna amau kin he mdatan.

49 Qa niyepi wanna wowaonšida wowicake ko mayuhe cin ecayeconpi kte cinhan omakiyakapo, qa ecayeconpi kte šni kinhan omakiyakapo: etapa tanhan mduhomni kta qa iš catka tanhan, eya.

50 Unkan Laban Betuel ko ayuptapi qa Taku kin de Jehowa etanhan u qa taku šica qa iš taku wašte unkeniciyapi kta unkokitpanipi ce, eyapi.

51 Iho Rebeka nitokam un; icu qa hda wo. He niyuhe cin cinhintku kin yuze kta, Jehowa oie ye cin iyececa.

52 Unkan Abereyam taokiye kin iapi hena nahon qehan, Jehowa ohoda kta e makata patuš iyaya.

53 Hehan ookiye qon mazaska oin qa mazaskazi oin ikikcu, wokoyake nakun, qa hena Rebeka qu, timdoku hunku ko taku teĥika wacaqu.

54 Hehan wotapi qa wayatkanpi, iye wicašta opapi kin hena koya. Wankapi qa hanhanna kiktapi qa. Mayuhe cin ekta hdicu mayan wo, eya.

55 Unkan timdoku hunku ko, Wikoška unkicipi yanke kte, wikcemna can hehanyan, hehan ye kta ce, eyapi.

56 Unkan, Jehowa iš canku mitawa kin tanyan ihuni mayan heon mayutehanpi šni po. Mayuhe cin ekta kihde mayanpo, ewicakiya.

57 Unkan, Wikoška kin unkicopi qa, iye i kin etanhan unkiwangapi kta ce, eyapi.

58 Qa Rebeka kipanpi, qa, Wicašta kin de kici de kta he? eciyapi. Unkan, Mde kta ce, eya.

59 Unkan Rebeka tawinoĥtinpi kin ye yapi, qa azinkiye ciqon, qa Abereyam taokiye, qa wicašta tawa nakun.

60 Qa Rebeka yawaštepi qa, Unkitawinoĥtinpi kin he niye, kektopawinge oyawa tanka icaga wo, qa cinca wicayaye kte cin toka wicayapi otonwe kin yuhapi kte, eciyapi.

61 Hehan Rebeka najin, wikoška yuhe cin nakun, qa camo akan iyotankapi, qa wicašta qon kici iyayapi. Hecen ookiye qon Rebeka icu qa kihda.

62 Wanna Izak miniĥdoka, Tuwe ni un kin wanmayaka tawa kin hetanhan u, qa makoce puze cin en iyotanka.

63 Qa ĥtayetu ca Izak cekiye kta e manin ya, hehan wankan etonwe ca camo upi kin wanwicayaka.

64 Rebeka nakun wankan etonwe ca Izak wanyake ca camo kin etanhan ipsica.

65 Qa ookiye kin heciya, Wicašta wan itkounkipapi ĥewoskan omani kin he tuwe? Unkan, Mayuhe cin hee, ookiye kin eya. Unkan ite akaĥpe wan icu qa aihdaĥpa.

66 Unkan ookiye kin, taku token econ kin owasin Izak okiyaka.

67 Hehan Izak iye hunku Sara tawakeya kin mahen Rebeka tin ye ši, qa yuze ca tawicu kin wašte kidaka. Hecen Izak iye hunku Sara te cin iyohakam iwacintonhnag yapi.


WICOWOYAKE 25.

1 Hehan ake Abereyam winoĥinca wan yuza, Qetura eciyapi.

2 Unkan cinca kiciton kin dena eepi, Zimran, qa Jokšan, qa Medan, qa Midian, qa Išbak, qa šuha.

3 Unkan Jokšan iš šeba qa Dedan kicitonpi. Unkan Dedan iš Ašurim, qa Letušim, qa Lumim cinkši wicaya.

4 Unkan Midian cinca wicaye cin, Epa, qa Heper, qa Hanok, qa Abida, qa Eldaha. Hena owasin Qetura cinkši wicaya.

5 Unkan Abereyam taku yuhe cin iyuĥpa Izak qu.

6 Tuka winoĥinca uman cinca Abereyam kicitonpi kin hena Abereyam taku wicaqu, qa nahaĥin iye ni un kin wiyohinyanpata makoce kin ekta ye wicaši, cinhintku Izak etanhan.

7 Abereyam anpetu tawa kin waniyetu ni un kin dena ee, waniyetu opawinge sanpa wikcemna šakowin sanpa zaptan, hehanyan ni.

8 Hehan Abereyam niya šni ta iyaya, pa ska wašte, qa wicaĥinca imna; hehan taoyate kin ekta okipa yapi.

9 Qa cinca wicaye cin Izak Išmayel kici kihnakapi; Makpela imnija oĥdoka kin en Mamore itokam, Zohar ĥeti he cinhintku Epron tamaga qon en.

10 Maga wan Abereyam ĥet cinca wicaye cin opewicakicaton, he en Abereyam hnakapi, tawicu Sara kici.

11 Unkan Wakantanka, Abereyam te cin iyohakam, cinhintku kin Izak yawašte, qa Izak tuwe ni un qa wanmayake cin miniĥdoka tawa kin ekta ounyan.

12 Hagar Egupton kin Sara tawikoška kin he Abereyam cinca wan kiciton, Abereyam cinhintku Išmayel wicoicage tawa kin dee.

13 Išmayel cinca wicaye cin cajepi kin deepi, wicowazipi qa cajepi kin iyececa. Išmayel cinca tokapa kin he Nebayot, hehan Qedar, qa Adbel, qa Mibšam;

14 Qa Mišma, qa Duma, qa Masa;

15 Hada, qa Teman, Jetur, Napiš qa Qedma.

16 Hena Išmayel cinkši wicaya; toki tipi qa tonwanyanpi kin ecen eciyapi, wicaštayatapi ihdawapi ake nom, taoyatepi kin om.

17 Išmayel ni un kin waniyetu kin dena ee, waniyetu opawinge sanpa wikcemna yamni sanpa šakowin, henakeca; hehan niya šni ta iyaye ca taoyate kin ekta okipa yapi.

18 Hunka wanjin wicaye cin owasin wicehna ta. Hawila etanhan šur itokam un kin ektakiya de cin qa hetanhan Ašur etu makoce kin he en ounyanpi.

19 Unkan Izak Abereyam cinhintku wicoicage tawa kin dee, Abereyam he Izak kicitonpi.

20 Unkan Izak wanna waniyetu wikcemna topa, hehan Rebeka yuza, he Betuel Arami kin he cunwintku, Aram Mdaye kin etanhan, Laban Arami kin tawinoĥtin kin hee tawicu kta e yuza.

21 Qa Izak tawicu kin cinca ton šni kin heon, Jehowa anakicigoptan, hecen Rebeka Izak tawicu kin ihdušaka.

22 Unkan hokšiyoqopa Rebeka mahen akinicapi; unkan, De taku hwo hecetu kta hecinhan token on hemaca he? eye ca Jehowa iwange kta e ekta i.

23 Unkan, Nitamni kin mahen oyate nonpa, qa nitezi kin etanhan oyate nonpa inanpapi kta, qa oyate wan wašaka keš oyate uman sanpa wašake kta, qa hakakta kin he tokapa kin wowidake yuhe kta ce, Jehowa eciya.

24 Unkan anpetu cinca ton kte cin wanna henakeca, qa inyun tamni kin mahen cekpa yukan.

25 Unkan tokapa kin hiyu owancaya gi, pte ha šina iyecen; unkan Esa eya caštonpi.

26 Hehan sunkaku kin hiyu, qa nape kin Esa siyete kin yus un; heon Jakob eya caš kiton Hena tonpi kin ehan, Izak waniyetu wikcemna šakpe.

27 Unkan hokšipidan tanka icagapi, qa Esa wotihni wayupika, wicašta ĥewoskan un kin heca, tuka Jakob wicašta waĥbadan wakeya oti.

28 Unkan Izak Esa wašta kidaka, taku o kin yuta heon. Tuka Rebeka Jakob wašte kidaka.

29 Unkan Jakob wahanpi ohe cin icunhan Esa tinta kin etanhan u qa watuka un;

30 Qa, Akiĥan mate kta heon wahanpi ša kin de onge maqu wo, mdatke kta ce, Esa Jakob eciya. Heon Edom eya caje yatapi.

31 Unkan, Watonikapa kin he nakaha maqu wo, Jakob eya.

32 Unkan Esa, Wanna mate kta qa watomakapa kin de taku okihi kta he? eya.

33 Unkan Jakob, Nakaha Wakantanka icajeyan emakiye wo, eya. Unkan Wakantanka icajeyan eciya. Hecen Esa watokapa tawa kin he Jakob qu.

34 Unkan Jakob omnica hanpi aguyapi kici Esa qu, unkan yute ca yatkan qa najin, qa toki iyaya. Hecen Esa watokapa kin ihakta šni.


WICOWOYAKE 26.

1 Unkan makoce kin he en wicaakiĥan tokeca wan, Abereyam anpetu tawa icunhan wicaakiĥan tokaheya qon he iyohakam. Unkan Izak Pilištim tawicašta yatapi Abimelek eciyapi ekta i, Gerar etu.

2 Unkan Jehowa iye en tanin iciye ca heciya, Egupta ekta de kte šni ce, makoce wan ociciyake kte cin hen yanka wo.

3 Makoce kin de en ounyan wo, kinhan nici waun qa ciyawašte, qa makoce kin dena owasin cicu kta, nicinca ko wokonze Abereyam niyate konza ewakiye cin he wahdusuta;

4 Qa nicinca yuota wakiye kta maĥpiya wicanhpi sukaza iyenaka, qa makoce kin dena owasin nicinca wicawaqu kta, qa oyate maka kin ohnaka owasin nicinca kin on yawaštepi kta.

5 Nakaeš Abereyam miho kin anamagoptan qa mitawoahope, mitawokonze, mioie, qa mitoope kin hena yuhe cin heon etanhan.

6 Unkan Izak Gerar en ounyan.

7 Unkan wicašta heciya tipi kin tawicu kin on iwangapi; unkan, Mitankši kin dee ce eya. Rebeka owanyag wašte, qa iye on okini wicašta deciya yakonpi kin maktepi kta ecin heon, Mitawin dee eye kte cin itonpa.

8 Unkan wanna anpetu ota hen yanke cehan, Pilištim wicašta yatapi Abimelek ojanjan hdepi wan etanhan eyokasin qa Izak tawicu Rebeka kici škata e wanwicayaka.

9 Hehan Abimelek Izak kico qa, Awicakehan nitawin hee. Tokeca, Mitawinoĥtin dee ehe ciqon he? eya. Unkan okini iye on mate kta epce cin heon hepa ce, Izak eya.

10 Unkan, De taku ecaunyeconpi he? Wanna ecadan oyate etanhan wicašta wan nitawin kici iwanke kta unkanš, taku šica iyahde unyayapi kta tuka ce, Abimelek eya.

11 Qa Abimelek oyate tawa owasin iwakta wicaya, Tuwe wicašta kin de yutan, qa iš tawicu yutan kinhan te kta ce, eya.

12 Unkan, Izak makoce kin he en woju, qa omaka kin he en opawinge akihde kamna. Hecen Jehowa Izak yawašte.

13 Unkan wicašta kin tanka qa ohinniyan tanka aya, wijica ĥinca.

14 Qa ocihde, taĥinca, qa pte wanuyanpi, qa ookiye ota yuha; heon Pilištim icekinpi.

15 Unkan miniĥdoka, tona atkuku taokiye qapi qon atkuku Abereyam ni qehan, hena owasin Pilištim aohduteyapi, maka okatapi.

16 Unkan Abimelek Izak heciya, Unkiyepi etanhan toki iyaya wo, waunšakapi keš niš sam iyeya wanišaka ce.

17 Unkan Izak hetanhan iyaye ca Gerar kaksiza kin he en eti, qa hen iyotanka.

18 Qa miniĥdoka atkuku Abereyam ni kin icunhan qapi qon, qa Abereyam te cin iyohakam Pilištim kin hena aohduteyapi kin, hena ake Izak qe ca Abereyam caš ton qon hena iyecen Izak caje yata.

19 Qa Izak hokšidan wicayuhe cin kaksiza ohna qapi qa, en minicaduza miniĥdoka wan iyeyapi.

20 Hehan Gerar wanuyanpi wihan wicakiyapi tawa kin, Izak wanuyanpi wihan wicakiyapi tawa kin om akinicapi qa, Mini kin he unkitawapi ce, eyapi; heon miniĥdoka kin he Esek Izak caš ton, heciya kiyušepi kin heon.

21 Unkan ake miniĥdoka tokeca wan qapi; unkan he on nakun akinicapi, heon he Sitna cašton.

22 Qa hetanhan ihdaka ye ca miniĥdoka tokeca wan qapi, qa he on akinicapi šni. Unkan he Rehobot eya caš kiton; Wanna Jehowa tankaya unkiyukanpi kaga makoce kin en, heon unkicagapi kta ce, eya.

23 Unkan hetanhan itawankanhde ye ca Beršeba ekta i.

24 Unkan hanyetu kin he en Jehowa tanin iciye ca heciya, Niyate Abereyam taku wakanda kin he miye ce. Wikopešni un wo; niyate Abereyam mitaokiye kin heon nici waun, qa ciya cašte, qa nicinca yuota wakiye kta ce.

25 Unkan kakiya wahna wošnapi wan kaga ca Jehowa caje kin hoye kiye ca, kakiya wakeya oti, qa kan Izak taokiye kin miniĥdoka wan qapi.

26 Hehan Abimelek Gerar etanhan Izak en hi; iye takodaku Ahuzat, Pikol taakicita tancan koya.

27 Unkan šice mayadakapi qa niyepi kin etanhan toki iyaye mayašipi, qa tokeca en mayahipi he? Izak ewicakiya.

28 Unkan, Unkanitonwanpi qa Jehowa nici un kin he wanunyakapi qa, Iho wokonze yuke kte, unkiyotahedan qa odakonkiciyapi unnicagapi kta ce, unkeyapi.

29 Hecen unkiš unniyutanpi šni, qa taku wašte ecedan ecaunniconpi, qa wounkiyapi iyaye unnišipi kin he iyecen, niš dehan Jehowa niyawašte, taku šica ecaunyeconpi kte šni, eyapi.

30 Unkan wowicakihe ca wotapi qa wayatkanpi.

31 Qa ihanhanna kiktapi qa konza ekiciyapi, napin hunka wanjitku kici heconpi qa, Izak kihde wicaši. Unkan wookiye iyayapi.

32 Anpetu kin he en Izak taokiye kin en hipi, qa miniĥdoka qapi kin he okiyakapi qa, Mini iyohi unyanpi ce, eyapi.

33 Unkan, Konzapi eya caš kiton. Heon anpetu kin de hehanyan otonwe kin heciya un kin Beršeba eciyapi.

34 Unkan Esa wanna waniyetu wikcemna topa, hehan Beri ĥeti kin he cunwintku Judit, qa Elon ĥeti he cunwinktu Basmat, henios wicayuza. Hena napin on, Izak Rebeka ko cante šicapi.


WICOWOYAKE 27.

1 Unkan Izak wanna wicaĥinca išta kin mdeze šni, hecen wawanyake šni; hehan Izak cinhintku tokapa kin Esa kipan qa, Micinkši, eya. Unkan, Iho miye ce, eya.

2 Unkan, Wanna wicamaĥinca, qa tohan mate kte cin sdonwakiye šni.

3 Ceciya ce, nakaha wipe ikikcu wo, wanju itazipa ko ikikcu, qa ĥewoskan ye ca tado imakihni wo.

4 Qa mate kte cin itokam, minagi kin niyawašte kta e, tado skumna taku wašte wadaka heca micage, ca makau wo. Wate kta ce, eya.

5 Unkan Rebeka Izak cinhintku Esa okiye cin he nahon. Unkan Esa atkuku kin on wotihni kta e ĥewoskan iyaya.

6 Hehan Rebeka cinhintku Jakob heciya Iho niyate Esa nicinye okiya nawaĥon;

7 Qa, Tado makau qa taku skumna wašte micaga wo; wate kta qa mate šni kin itokam Jehowa itokam ciyawašte kta ce, eciya.

8 Heon micinkši token econ ciši miho kin anamakigoptan ye.

9 Ecadan wanuyanpi ekta ye ca tatokadan cinca nom wašte imakicu ye, kinhan tado skumna wecage kta, niyate wašte daka iyececa.

10 Unkan niyate te cin itokam niyawašte kta e en ayai kta; unkan yute kta ce.

11 Unkan, Jakob hunku kin Rebeka heciya; Ecah micinye Esa wicašta hin šma heca, qa miš wicašta šdušduta hemaca.

12 Okini ate mayutan kte cinhan wicaĥnayesa wan iyececa iyemaye kta, hecinhan mayašicapi kin he iyahde ciciye kta, mayawaštepi kin hee kte šni ce.

13 Unkan, Micinkši niyašicapi kin he miye en amaupi nunwe. Tokešta miho kin anamakigoptan, qa imakicu ye, hunku kin eciya.

14 Unkan ekta ye ca ikikcu qa hunku kin au; unkan hunku kin tado skumna atkuku wašte dake cin iyecen kaga.

15 Hehan Rebeka šina wašte wan, cinhintku tokapa Esa he tawa ti kin ohna yuhe cin he icu, qa cinhintku hakakta Jakob in kiya.

16 Qa tatokadan cincadan ha kin he Jakob nape kin, qa tahu šdušduta kin akan ehnaka.

17 Qa tado skumna kage ciqon aguyapi koya cinhintku Jakob nape kin en qu.

18 Unkan atkuku kin en au qa, Ate, eya. Unkan, Iho micinkši ni tuwe he? eya.

19 Unkan Jakob atkuku kin heciya, Esa nicinkši tokapa kin he miye ce. Token emayakiye cin ecen ecamon ce. Ceciciya najin qa iyotanka wo; qa ninagi kin mayawašte kta e tado awahi kin yuta wo, eya.

20 Unkan, Micinkši token inaĥniyan iyeyaya he? Izak cinhintku kin eciya. Unkan Jehowa wakanyada kin he itkomakim u kiya heon etanhan, eya.

21 Unkan, Micinkši mikiyedan u wo, ciyutan kta ce, Esa micinkši kin de niye qa iš dee šni uman tukte sdonwaye kta, Izak Jakob eciya.

22 Hehan Jakob atkuku Izak ikiyedan hinajin, unkan yutan qehan, Ho kin Jakob ho kin hee, tuka nape kin Esa nape kin eepi, eya.

23 Nape kin hin šma cincu Esa nape kin iyececapi; heon etanhan iyekiye šni, qa Jakob yawašte.

24 Esa micinkši kin de niye he? eya iwanga. Unkan, Han he miye ce, eya.

25 Unkan, Mikiyedan u wo. Minagi kin niyawašte kta e, taku micinkši o kin wate kta ce, eya. Unkan ikiyedan hinajin, unkan wota, miniša nakun en au; unkan yatkan.

26 Hehan atkuku Izak, Iho micinkši mikiyedan u qa i imaputaka wo, eciya.

27 Unkan en ye ca i iputaka, unkan wokoyake omna kin he omna, qa yawašte omna kin he iyececa.

28 Qa Wakantanka maĥpiya cu kin nicu kte ca nakun maka kin wasna qa aguyapi qa miniša ko ota.

29 Oyate wowindag wicayaye kta nitokam wicašta yatapi makata eĥpeiciyapi kta. Nihunka wanji yuha un wo, qa nihun cinca wicaye cin nitokam patujapi kta, tuwe niyawašte kin yawaštepi kta ce, eya.

30 Wanna Izak Jakob yawašte hdaštan, unkan Jakob atkuku Izak itoye kin etanhan kitana aisinyan iyaya, hehan cincu Esa wotihni kin etanhan hdi.

31 Qa iš nakun tado skumna kage ca atkuku kin en ahi, qa atkuku kin heciya, Ate najin qa nicinkši taku o kin etanhan yuta wo; ninagi kin mayawašte kte cin heon etanhan.

32 Unkan atkuku Izak, Ni tuwe he? eciya. Unkan, Nicinkši tokapa Esa he miye ce, eya.

33 Unkan Izak woyušinyaye tanka ĥinca on nina yušinyaya; Token tuwe tado ihni qa makahi, unkan owasin etanhan wata, yahi šni ehan, qa mdawašte qa nakun iye yawaštepi kta ce, eya.

34 Esa atkuku oie kin nahon hehan nina ceye ca šicaĥowaye ca, Ate miš nakun mayawašte ye, atkuku kin eciya.

35 Unkan, Nisunka hi qa wohnaye kin eciya tanhan niyawaštepi kin icu, eya.

36 Unkan, Jakob eciyapi caje kin iyecetu šni he? Wanna nonpa yušna mayan; watomakapa kin he tokaheya kin qa nakaha mayawaštepi kin icu; eyeca; Woyawašte wan miyecipatan šni he, eya.

37 Unkan Izak ayupte ca, Ecah ohiniciye kte he wakage, ca hunka wanjin wicaye cin owasin wicayuhe kta waqu, aguyapi miniša ko yuhe kta waqu, qa dehan micinkši taku ecacicon kta he? Esa eciya.

38 Unkan, Ate woyawašte kin wanjidan duha he? Miš nakun mayawašte wo, ate, Esa atkuku kin eciye ca, Esa panyanhan ceya.

39 Unkan atkuku Izak ayupte ca, Maka wasna kin ohna ounyaye kte ca maĥpiya cu kin aniu kte;

40 Qa nitacanhpi kin on yani kte ca nisunka wowidag niye kta; tuka tohan wašaka inicage cinhan iye tawanapin nitahu kin etanhan dukse kta ce, eciya.

41 Unkan Esa Jakob šice kidaka, woyawašte kin on atkuku kin yawašte kin heon etanhan, qa Esa cane kin mahen heya; Ate aceyapi kte cin anpetu kin hena wanna ikiyedan qa, hehan misunka Jakob wakte kta ce.

42 Unkan Rebeka he cinhintku tokapa token ie cin he okiyakapi, unkan ekta ye ši qa cinhintku hakakta Jakob kico qa, Iho nicinye Esa niye tokicon qa nikte kta e oiciya ce.

43 Iho micinkši miho kin anamakigoptan ye. Najin qa timdo Laban en Haran ektakiya najica ya ye.

44 Qa timdo kici nanke kta anpetu tonana; nicinye canniye niye cin ayuštan kin hehanyan.

45 Nicinye wocanniye aniyuštan qa, taku ecayecon akiktonje cin hehantu, kinhan hetanhan icicu kta e wahociye kta ce. Ehaeš token on etanhan anpetu wanjidan en niye napin makitaninpi kte šni he? eciya.

46 Unkan Rebeka Izak heciya, Wani kin he wanna owihanketa, ĥet cunwintku wicaye cin on etanhan, Jakob winoĥinca wan dena iyececa, ĥet cunwintku kin etanhan, yuze cinhan token on wani kta he, eya.


WICOWOYAKE 28.

1 Hehan Izak Jakob kipan, qa yawašte qa wahokonkiye ca, Kanan cunwinkupi kin etanhan winoĥinca duze kte šni.

2 Najin Aram Mdaye kin ekta ya wo, nihun atkuku Betuel ti kin ekta, qa hetanhan timdoku Laban cunwintku kin etanhan winoĥinca wan yuza wo.

3 Qa Taku wakan iyotan wašake cin niyawašte, qa iyakicuya yuota niciye kta, qa oyate ota yaun kta.

4 Qa Abereyam yawaštepi kin nicu, makoce wan en ounyaye cin Wakantanka Abereyam qu qon he nicinca om yahduhe kta, eciya.

5 Hecen Izak Jakob ye ši; unkan iyaya Aram Mdaye kin ekta, Betuel cinhintku Laban Arami kin en, Jakob Esa kici hunkupi kin Rebeka timdoku kin hee.

6 Unkan Izak Jakob yawašte, qa Aram Mdaye kin ekta ye ši kin, heciya tanhan winoĥinca wan yuze kta, qa yawašte qehan, Kanan cunwintkupi kin etanhan winoĥinca duze kte šni ce, eciye cin he Esa wanyaka.

7 Unkan Jakob atkuku hunku kici anawicagoptan, qa Aram Mdaye kin ektakiya ya.

8 Unkan Kanan cunwintkupi kin iye atkuku Izak išta kin en šicapi e Esa wanyake cehan;

9 Esa Išmayel ekta i, qa Abereyam cinhintku Išmayel cunwintku Mahalat, Nebayot tawinoĥtin kin he yuza, tawicu nonpa tuka he nakun yuza.

10 Unkan Jakob Beršeba etanhan iyaya Haran ektakiya.

11 Qa toki i kin hen iwanka, wi wanna iyaya nakaeš, qa inyan hen yanke cin etanhan icu, qa ipahin ekihnake ca heciya ištima.

12 Qa wihanmde ca inyun taku iyadipi wan makata han, qa pa kin maĥpiya kin ekta iyohiya; unkan Wakantanka ohnihde wicaye cin adipi qa kun hiyupi.

13 Qa inyun Jehowa iwankam najin, qa, Niyate Abereyam taku wakan da qa Izak taku wakan da kin Jehowa he miye ce. Makoce akan nunke cin he cicu kta nicinca koya.

14 Qa nicinca maka watušekšeca sukaza kin iyenakapi kta, eniciciya idade kta wiyoĥpeyata, qa wiyohiyanpata, qa waziyata, qa itokaga, qa niye nicinca koya en wicowazi tona maka akan unpi kin owasin yawaštepi kta.

15 Iho miš nici waun, qa toki da ešta awanciyake kta, qa makoce kin de ekta acihdi kta, eĥpeciye kte šni, tohan taku ociciyaka wahduštan šni kin hehanyan eya.

16 Unkan Jakob wihanmde cin etanhan kikta qa, Awicakehan Jehowa den yanka, tuka miš sdonwaye šni, eya.

17 Hecen kokipe ca, Oyanke kin de itonpapi kta tuka ce, Wakantanka ti kin qa maĥpiya tiyopa kin dee šni he? eya.

18 Qa hanhanna hehan Jakob najin qa inyan wan ipahin ehnake ciqon he icu, qa wokiksuye kte cin ehde, qa he pa kin akan wihdi akaštan.

19 Qa oyanke kin he Betel, (Taku Wakan ti kin) eya cašton, tuka tokag ehan otonwe kin he Luz eciyapi.

20 Unkan Jakob wokonze wan iciconze ca heya, Wakantanka mici un kinhan, qa canku kin de ohna mde cin he ohna awanmayake cinhan, qa aguyapi wate kta maqu qa wokoyake komayake kta nakun;

21 Qa ate ti kin ekta tanyan wahdi hecinhan Jehowa eceedan wakanwada kta ce.

22 Qa inyan wokiksuye ewehde kin de Wakantanka tipi tawa kta ce, qa taku mayaqu kte cin owasin etanhan, iwikcemna kin cicu kta ce.


WICOWOYAKE 29.

1 Hehan Jakob Wiyohiyanpata cinca tamakocepi kin ektakiya siha on mani iyaya.

2 Qa etonwe ca inyun tinta ohna miniĥdoka wan, qa taĥin wanuyanpi optaye yamni heciya miniĥdoka kin icaĥda wankapi, miniĥdoka kin he etanhan optaye kin mini wicaqupi ece. Unkan miniĥdoka i kin akan inyan tanka wan yanka.

3 Unkan hen optaye kin owasin mniciyapi eca, miniĥdoka i kin akan tanhan inyan kin yuptanyanpi qa; taĥinca kin mini wicaqupi ca inyan kin hen yanke kte cin miniĥdoka i kin akan ehnakapi.

4 Unkan, Hunka wanjin ciyapi tokiya tanhan yaunpi he? Jakob ewicakiya. Unkan, Haran unketanhanpi ce, eyapi.

5 Unkan, Laban Naĥor cinhintku sdonyayapi he? ewicakiya. Unkan, Han he sdonunyanpi ce, eyapi.

6 Unkan, Zaniyan un he? ewicakiya. Unkan, Zaniyan un, nakun wanyaka wo; cunwintku Raĥel taĥin wanuyanpi kin om hiyu ce, eyapi.

7 Unkan, Anpetu nahaĥin tanka ihan. Wanuyanpi mniciyapi kte cin nahaĥin iyehantu šni. Taĥinca mini wicaqupi qa wihan wicakiyapo, eya.

8 Unkan, Unkokitpanipi ce; optaye kin owasin mniciyapi kin, hehan inyan kin miniĥdoka i kin etanhan yuptanyanpi kinhan, hehan taĥinca kin mini wicunqupi kta ce, eyapi.

9 Om wohdaka icunhan, Raĥel atkuku taĥinca tawa om hi; wihan wicakiya nakaeš.

10 Hecetu unkan Jakob, iye hunku kin he timdoku Laban cunwintku Raĥel he wanyake ca, hunku timdoku kin Laban taĥinca tawa nakun, qa Jakob ikiyedan i qa, inyan qon miniĥdoka i kin akan tanhan yuptanye ca, hunku kin he timdoku Laban taĥinca tawa mini wi

11 Qa Jakob Raĥel i iputake ca ho taninyan ceya.

12 Qa Jakob Raĥel heciya, Niyate sunkaku kin hemaca, Rebeka cinhintku kin he miye ce. Unkan inyan hde ca atkuku okiyaka.

13 Unkan Laban he tawinoĥtin cinhintku kin Jakob taku ohdake cin Nahon qehan, itkokim inyang ye ca, poskin yuze ca, i iputake ca ti kin timahen u ši. Unkan Jakob Laban hena taku kin owasin okiyaka.

14 Unkan, Mihu, qa miceĥpi kin he niye ce, Laban Jakob eciya. Unkan anpetu tona wi wanjidan en un kin kici yank.

15 Unkan Laban Jakob heciya, Hunka wanjin ciye cin on ituya wowidag ciye kta he? Taku iyuwin yacin kin he omakiyaka wo, eya.

16 Wanna Laban cunwintku nonpa, tokapa kin Leha eciyapi, qa hakakta kin Raĥel eciyapi.

17 Qa Leha išta kin wankadan; tuka Raĥel okaĥ wašte owanyag wašte ĥinca.

18 Unkan Jakob Raĥel wašte dake ca, Raĥel nicunkši hakakta kin he on waniyetu šakowin wowidag mayaye kta, eya.

19 Unkan he cicu hinhan wašte kta; wicašta tokeca waqu kinhan wašte kte šni. Mici ti wo, Laban eya.

20 Unkan Jakob Raĥel on waniyetu šakowin okiya; tuka he wašte dake cin on išta kin en anpetu tonana yawa.

21 Hehan, Mitawin maqu wo, kici imunke kta, anpetu kin wanna henakeca ce, Jakob Laban eciya.

22 Unkan Laban otonwe kin wicašta owasin mnawicaye ca wowicakihan.

23 Qa otpaza hehan cunwintku Leha he icu, qa Jakob en au. Unkan kici wanka.

24 Unkan Laban wikoška wan yuhe cin Zilpa, he icu qa cunwintku Leha wikoška yuhe kta e qu.

25 Ihanhanna inyun Leha hee, qa Jakob Laban heciya, Raĥel on ociciye šni he? Tokeca mayahnayan he?

26 Unkan, Hakakta kin tokaheya qupi, qa hehan tokapa kin deciya hecen econpi šni;

27 Anpetu šakowin kin de ihuniyan wo; kinhan he nakun cicu kta, tokata waniyetu šakowin tokeca omayakiye kta cin heon etanhan, Laban eya.

28 Unkan Jakob ecen econ, qa šakowin kin he ihuniyan. Unkan Laban cunwintku Raĥel he tawicu kta e qu.

29 Qa wikoška wan yuhe cin Bilha, he Laban cunwintku Raĥel wikoška yuhe kta e qu.

30 Unkan Jakob Raĥel kici wanke ca, nakun Raĥel wašte dake ca ake waniyetu šakowin uman Laban cajeyate ciqon he yuštan.

31 Unkan Leha šice dakapi kin he Jehowa wanyake ca, Leha tamni kin yuĥdoka, tuka Raĥel cinca ton šni.

32 Unkan Leha Ihdušake ca, cinca ton, qa Ruben eya caš kiton; Makiyušepi kin Jehowa wanyake, unkan dehan mihihna wašte madake kta ce, eya.

33 Qa ake ihdušake ca cinca ton, qa, šice madapike cin he Jehowa naĥon, qa cinca kin de nakun maqu, eye ca, šimeyon eya caš kiton.

34 Qa ake ihdušake ca cinca ton qa, Wanna detanhan mihihna tinsa mahduze kta: Wanna cinca yamni weciton, eye, ca Lewi eya caš kiton.

35 Unkan ake ihdušake ca cinca ton qa, Dehan Jehowa mdatan kta ce, eye caš kiton. Hehan cinca ton kin ayuštan.


WICOWOYAKE 30.

1 Unkan Raĥel Jakob cinca kiciton šni e wanhdake ca, Raĥel he cunku inakiwizi qa Jakob heciya, Cinca maqu ye, Hecanon šni kinhan mate kta ce.

2 Unkan Jakob canniye ye ca, Raĥel heciya, Miye Wakanmatanka kecanni he? Iye taku tamni ton kin onanitaka ce.

3 Unkan, Iho wikoška mduhe cin Bilha he ekta ya ye; unkan mišiyoto kin akan cinca ton kinhan, iye etanhan cinca waton kta ce;

4 Eye ca wikoška yuhe cin Bilha he tawicu kta e qu. Unkan Jakob he en i.

5 Unkan Bilha ihdušake ca Jakob cinca kiciton.

6 Unkan Wakantanka mayaco qa, nakun houwaye cin namaĥon, qa cinca wan maqu, Raĥel eye ca, Dan eya caš ton.

7 Unkan ake Raĥel tawikoška Bilha ihdušake ca cinca icinonpa Jakob kiciton.

8 Unkan Wakantanka omakiye ca micun kici ĥtawani, qa ohiwaya ce, Raĥel eye ca Neptali eya caš ton.

9 Unkan Leha cinca sanpa ton šni e wanhdake cehan wikoška yuhe cin Zilpa icu, qa Jakob tawicu kta e qu.

10 Unkan Leha wikoška yuhe cin Zilpa, he Jakob cinca kiciton.

11 Unkan, Wicota kta, Leha eye ca, Gad eya caš ton.

12 Unkan Leha wikoška yuhe cin Zilpa Jakob cinca icinonpa kiciton.

13 Unkan, Wopida mayanpi, cunwintku unpi kin mayawaštepi kta ce, Leha eye ca Ašer eya caš ton.

14 Unkan aguyapi baksapi kin icunhan Ruben magata iyaye ca, dudaim iyeye ca hena hunku kin ekta kai. Unkan Raĥel Leha heciya; Nicinkši dudaim au kin etanhan maqu ye.

15 Unkan, Mihihna yaki kin he taku cistina naceca, micinkši dudaim tawa kin, he nakun iyacu kta he? eciya. Unkan, Nicinkši dudaim tawa kin he on hanyetu kin de nici iwanke kta ce, eya.

16 Unkan ĥtayetu hehan, Jakob maga tanhan hdi; unkan Leha itkokim inanpe ca, Miyahna yau kta, micinkši dudaim tawa kin hena on opeciton ce, eya. Unkan hanyetu kin he kici wanka.

17 Unkan Wakantanka Leha anagoptan: unkan ihdušake ca cinca izaptan Jakob kiciton.

18 Qa, Wikokša mduhe cin he mihihna waqu kin heon, Wakantanka iyunwin maqu, Leha eye ca, Isakar eya caš kiton.

19 Unkan ake Leha ihduške ca cinca išakpe Jakob kiciton.

20 Qa, Nakaha Wakantanka taku wašte itumakiĥan, nihihna cinca šakpe weciton, heon detanhan mici ti kta ce, eye ca, Zebulon eya caš kiton.

21 Qa he iyohakam cinca winyan ton qa, Dina eya caš kiton.

22 Unkan Wakantanka Raĥel kiksuye ca Wakantanka anakicigoptan, qa tamni kin yuĥdoka.

23 Unkan ihdušake ca cinca wan ton qa, Taku iyamaonpapi qon Wakantanka wanna emicihdaku;

24 Qa Wakantanka cinca tokeca wan nakun maqu kta, eye ca, Josep eya caš kiton.

25 Unkan Raĥel Josep ton kin hehan, Jakob Laban heciya, Wanna hde mayan wo. Mitamakoce qa toki manke kte cin ekta wahde kta.

26 Mitawin micinca ko maqu w